06 Bedrijfsvoering

De branchecode Goed Bestuur omvat algemeen aanvaardbare uitgangspunten over de wijze waarop bestuur en toezicht daarop zou moeten plaatsvinden. Onze hogeschool streeft deze code na en heeft deze vertaald naar een Governancecode, waarin de verschillende elementen zijn uitgewerkt in een intern normenkader.

De Hogeschoolmedezeggenschapsraad (HMR) is het hoogste vertegenwoordigende orgaan voor studenten en medewerkers van onze hogeschool. De HMR bestaat uit negen student-leden en negen personeelsleden, die respectievelijk jaarlijks en iedere twee jaar worden gekozen.

In 2022 zijn er verkiezingen gehouden voor de studentgeleding. Het opkomstpercentage bij deze verkiezingen was voor de studenten 12,8 procent.

2022 stond voor de HMR en het College van Bestuur voor een deel in het teken van een hernieuwde samenwerking. Zowel het College als de raad streeft ernaar om elkaar vroeg in het beleidsvormingstraject te vinden, zodat de medezeggenschap al ‘aan de voorkant’ wordt meegenomen. Tegelijk heeft men de wens uitgesproken om het juiste gesprek op het juiste niveau in de organisatie te voeren. Deze werkwijze vraagt om een andere samenwerking. Om deze samenwerking vorm te gaan geven, is vanuit de HMR een werkgroep ‘herinrichting medezeggenschap’ ontstaan.

Het College heeft de wens het aantal gespreksonderwerpen met de HMR te reduceren, om hiermee ruimte te creëren in de gespreksagenda. Het College stelt voor de reglementen aan te passen, en heeft daartoe een pilotreglement opgesteld. Het reglement heeft veel stof doen opwaaien. Wat is nu precies de rol van medezeggenschap, welke afspraken maken we, wat laten we los en wat willen we zeker niet loslaten? Gezien de complexiteit van de vraagstukken, zeker in het kader van de veranderende organisatie, is op voorstel van de werkgroep herinrichting medezeggenschap een extern begeleider in de arm genomen. In december 2022 zijn hiermee afspraken gemaakt om het verandertraject verder vorm te geven.

De HMR heeft elke drie of vier weken een overlegvergadering met het College. In 2022 heeft het College het Hanze Jaarplan geïntroduceerd en daarbij expliciet ook om input vanuit de HMR gevraagd. De punten die de HMR inbrengt zijn: nieuw leiderschap, mentaal welbevinden, flexibel studeren, hybride werken en leren, duurzaamheid, internationaliseringsbeleid, onderzoek en diversiteit en inclusie. 

De komst van het Hanze Jaarplan leidde tot aanpassingen in de planning-en-controlcyclus, wat in het HMR-proces voor vertraging zorgde. De HMR heeft dan ook op 29 augustus een extra vergadering in moeten lassen om de jaarplannen en de bijbehorende begroting te kunnen behandelen. Afgesproken is om de planning-en-controlcyclus tegen het licht te houden, wat heeft geresulteerd in een conceptvoorstel voor een tweejaarlijkse PDCA-beleidscyclus.

Na jaren van voorbereiding en vele gesprekken, staat het Hanzekader Inzet Onderwijsgevenden ter besluitvorming op de agenda. De raad stemt in, op voorwaarde dat er onder andere een escalatieladder, een gedegen implementatieplan en een goede begeleiding voor de SMR komt.

Ook de kwaliteitsafspraken zijn al langere tijd onderwerp van gesprek. De HMR wordt intensief betrokken bij de planvorming hieromtrent.

Omdat de HMR in de huidige constellatie de taak van de verdwenen Dienstenraad waarneemt, is huisvesting van de staven in de Van Olstborg meerdere malen onderwerp van gesprek. Vanwege de vele negatieve geluiden die de HMR ter ore komen, is afgesproken dat er in het najaar van 2022 een uitgebreide evaluatie komt. 

De organisatie is in ontwikkeling, waardoor HMR en het College met enige regelmaat spreken over de stand van zaken. Het experiment Hanze MT wordt nauwlettend door de HMR gevolgd. Ook wordt gesproken over de visie op de indeling van de organisatie, waarbij de focus op korte termijn volgens de HMR ligt op het logischer ordenen van een aantal teams binnen de stafdiensten. De raad stemt gedurende het jaar in met drie eerste verschuivingen hierin. 

Het dagelijks bestuur van de HMR heeft structureel overleg met de voorzitters van de decentrale medezeggenschapsraden. In deze overleggen worden kennis en ervaringen uitgewisseld. In 2022 heeft dit overleg met de voorzitters vier maal plaatsgevonden. Daarnaast heeft een afvaardiging van de HMR op regelmatige basis contact met de Raad van Toezicht en met de centrale medezeggenschapsraden van de andere noordelijke hogescholen. Verder participeert de HMR in de landelijke vereniging van medezeggenschapsraden van hogescholen, de VMH. Een vertegenwoordiger van de HMR woont als toehoorder het overleg bij dat de vakorganisaties hebben met het College. Ook heeft de HMR jaarlijks overleg met de bedrijfsarts en de vertrouwenspersoon.

In studiejaar 2021/22 kwamen er 143 beroepszaken of bezwaarschriften binnen bij het College van Beroep voor Studenten (2020/21: 218).

De coronapandemie en de daaraan gekoppelde maatregelen hebben vanaf maart 2020 heel veel impact gehad op studenten, medewerkers en de organisatie van onze hogeschool.

Vanaf de start van de pandemie is het centrale crisisteam in werking gesteld. Het belangrijkste uitgangspunt van dit team was het waarborgen van de veiligheid van medewerkers en studenten en het zorgdragen voor het behoud van de betrokkenheid, binding en duurzame inzetbaarheid.

In januari 2022 werd een deel van de maatregelen die in november 2021 waren ingesteld, versoepeld. Zo werd fysiek theorieonderwijs weer mogelijk en werd de maximale groepsgrootte uitgebreid tot 75 personen per ruimte (met uitzondering van tentamens en examens). Wel werd de mondkapjesplicht uitgebreid. In februari werden de coronamaatregelen verder versoepeld en kon de Hanzehogeschool weer normaal open voor alle activiteiten zonder belemmeringen.

In het voorjaar van 2022 kregen we van het ministerie van OCW de opdracht om vóór het najaar van 2022 vier scenario’s uit te werken voor het geval de pandemie opnieuw toe zou slaan. In ernst toenemend ging het om scenario’s met de kleuraanduiding lichtgroen, donkergroen, oranje en rood. Het Operationeel Team (dit team ondersteunt het centrale crisisteam en de locatie crisisteams) heeft de scenario’s uitgewerkt en ter goedkeuring voor gelegd aan het College van Bestuur. Gelukkig hebben we het hele najaar in het lichtgroene scenario kunnen werken en konden onderwijs, onderzoek en de bedrijfsvoering gewoon doorgang vinden.

In maart 2021 is het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) gepresenteerd. Dit programma heeft de Hanzehogeschool de gelegenheid gegeven om te werken aan herstel en aan het bieden van perspectief aan zowel studenten als medewerkers.

Onderdeel van het NPO zijn maatregelen die specifiek gericht zijn op het bevorderen van de studievoortgang en die aandacht geven aan het welzijn van studenten. Hierbij ligt de topprioriteit in de woorden ‘herstel en recovery’, waarbij het onze uitdaging is om ons als organisatie zo te ontwikkelen, dat we de fitheid in de organisatie hebben teruggebracht. Hierbij zijn achterstanden weggewerkt, zijn we weer geland en hebben we ons ‘blended onderwijs, onderzoek, werken’ eigen gemaakt.

We hebben de organisatieonderdelen gevraagd met plannen te komen om invulling te geven aan de topprioriteit ‘herstel en recovery’ en dit mee te nemen in hun jaarplan voor het studiejaar 2021/22. Voor het studiejaar 2022/23 zijn deze plannen geactualiseerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in maatregelen gericht op studenten en maatregelen gericht op medewerkers. Deze laatste maatregelen financieren we uit eigen budget, we hebben hiervoor totaal 16 miljoen euro uitgetrokken. Alle organisatieonderdelen hebben in hun jaarplannen ingevuld hoe ze deze budgetten gaan besteden.

In de praktijk blijkt het uitvoeren van de maatregelen gericht op medewerkers niet zo eenvoudig. Vooral door de krapte op de arbeidsmarkt is het lastig om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden, waardoor de benodigde formatie lastig ingevuld kan worden.

De maatregelen gericht op studenten financieren we uit het budget voor specifieke maatregelen. Op basis van de deelplannen hebben we het Hanze-plan voor specifieke maatregelen opgesteld. Ook dit plan is in het voorjaar 2022 geactualiseerd, met een aanvulling voor studiejaar 2022/23.

Vanuit het NPO hebben we dus budget ontvangen voor onderzoek, voor specifieke maatregelen en voor extra groei. Hieronder lichten we toe hoe we de NPO-middelen hebben ingezet voor onderzoek en voor specifieke maatregelen.

NPO-budget voor onderzoek
De coronapandemie heeft ook in 2022 op verschillende wijzen impact gehad op onderzoek. 2022 stond met name in het teken van inhalen van achterstanden die in de coronaperiode zijn opgelopen. Door de opgelopen achterstanden was er bijvoorbeeld extra tijd nodig voor het ophalen en analyseren van data en het schrijven van rapporten.

Het NPO-budget voor onderzoek voor onze hogeschool is vastgesteld op 873.000 euro. Daarvan was 406.000 euro voor 2021 en 467.000 voor 2022. In 2021 hebben we 320.000 euro besteed; in 2022 was dat 193.000 euro. Het restantbedrag, 360.000 euro, wordt meegenomen naar 2023 en 2024.

In 2022 hebben we met het beschikbare budget 25 docent-onderzoekers kunnen helpen om hun achterstand in onderzoek weg te werken.

Beschikbaarheid resources en stijgende prijzen
De wereld gaat momenteel gebukt onder een hoge inflatie, die onder andere is ontstaan door het economisch herstel na de coronapandemie en de Russisch-Oekraïense oorlog. Dit leidt tot oplopende prijzen en levertijden. Het is dan ook een uitdaging om onze (ver)bouwprojecten op tijd en binnen het budget uit te voeren. Helaas bleek dit niet altijd haalbaar. Ook zien we nog steeds een hoog personeelstekort bij onze leveranciers, wat de planning verder onder druk zet. De omstandigheden vragen om flexibiliteit van ons als hogeschool en om innovatieve oplossingen van onze contractanten.

Huurindexatie is het percentage waarmee de huur jaarlijks stijgt op basis van de consumentenprijsindexcijfers (CPI) van het CBS. De meeste huurcontracten bevatten een bepaling die het mogelijk maakt om de huurprijs jaarlijks aan te passen op basis van deze CPI. In principe wordt dit niet gezien als huurverhoging, maar als een inflatiecorrectie. De (huidige) inflatie wordt grotendeels veroorzaakt door enorme stijgingen van energieprijzen en (voedings)middelen. De afgelopen decennia ging het meestal om een laag percentage. In 2022 was dat ineens volstrekt anders en leidde toepassing van de contractuele indexering tot prijsaanpassingen van rond de 10 procent, en soms zelfs meer.

Helaas worden we in Groningen nog steeds geconfronteerd met aardbevingen als gevolg van de gaswinning. Wanneer een aardbeving leidt tot schade aan onze gebouwen, hebben we contact met het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Het IMG neemt – onafhankelijk van de NAM en de overheid – beslissingen over de oorzaak van de schade en de schadevergoeding.

In 2022 zijn diverse schades geconstateerd in de gebouwen van onze hogeschool. Met het IMG hebben we afspraken gemaakt over hoe deze schades op te nemen en af te handelen.

Eind 2021, begin 2022 heeft de gemeente Groningen, samen met de partners van het convenant studenten- en jongerenhuisvesting, onderzocht of mogelijk was per september 2022 een structurele oplossing te realiseren voor de piekvraag naar huisvesting voor (internationale) studenten. Dit bleek niet mogelijk, waarna de koers is verlegd naar september 2023. Besloten is op de Zernike Campus, op de kavel tegenover Zernikepark 10 (Digital Society Hub), 400 (tijdelijke) studentenwoningen te realiseren. In de piekperiode kan, door te werken met dubbele bezetting, dit aantal worden verhoogd tot 800 plekken. Deze tijdelijke huisvesting is een opmaat naar het permanent wonen op de Zernike Campus. Helaas is zeer recent duidelijk geworden dat ook september 2023 niet haalbaar is, vanwege onder andere levertijden en prijsstijgingen. Het streven is nu per september 2024 (tijdelijk) wonen te realiseren op de Zernike Campus.

Daarnaast wordt gewerkt aan het realiseren van permanent wonen op de Zernike Campus. De gebiedsvisie voor de Zernike Campus (in ontwikkeling) moet richting geven aan de locaties waar permanent gewoond gaat worden. Het streven is in 2025 te starten met de bouw(voorbereiding), waarna permanente bewoning op de Zernike Campus vanaf 2027 een feit is.

We moeten ons dus nog voorbereiden op een vorm van piekopvang in september. Dit is in aanloop naar september 2022 ook gebeurd. Samen met de gemeente Groningen, Rijksuniversiteit Groningen en andere convenantpartners zijn verschillende mogelijkheden onderzocht, van het transformeren van bestaand vastgoed tot het dubbel bezetten van de bestaande ‘kamervoorraad’. Veel bestaand en voor wonen geschikt vastgoed bleek nodig voor de opvang van vluchtelingen. Daarmee was het niet beschikbaar voor studentenhuisvesting. Om die reden is in aanloop naar studiejaar 2022/23 ingezet op onderstaande drie acties.

Verbeterde communicatie
Onze hogeschool heeft in de communicatie met studenten over huisvesting in Groningen nog duidelijker gemaakt hoe moeilijk het is om woonruimte te vinden in Groningen. Studenten die op 1 augustus nog geen kamer hadden, hebben we geadviseerd niet naar Groningen te komen. 

Dubbele bezetting van de bestaande ‘kamervoorraad’
Met een aantal verhuurders is de afspraak gemaakt dat hun kamers in de periode augustus–november dubbel bezet kunnen worden om daarmee extra aanbod te creëren in de piekperiode.

Samenwerking met Hospi Housing
Het initiatief Hospi Housing is naar Groningen gehaald. Studenten worden via Hospi Housing gekoppeld aan lokale hosts die een kamer ‘over’ hebben. 

De piekperiode augustus–oktober 2022 is zeer goed verlopen. Studenten kwamen goed voorbereid naar Groningen, er was voldoende ruimte in de piekopvang en Hospi Housing is goed uit de startblokken gekomen.

Deze ervaringen nemen we mee in de voorbereiding op september 2023. In 2022 zagen we een lichte groei bij de internationale instroom en een daling bij de nationale instroom, mogelijk als gevolg van de ontwikkelingen rondom het leenstelsel. De verwachting is dan ook dat de vraag naar kamers in september 2023 groter is dan in september 2022. Daar bereiden we ons zo goed als mogelijk op voor.

Bij de invoering van het leenstelsel heeft de minister een beroep gedaan op de onderwijsinstellingen om, vooruitlopend op de later vrijkomende middelen, alvast te starten met aanvullende investeringen in onderwijs en onderzoek. De Hanzehogeschool heeft hieraan gehoor gegeven door een aantal jaren met een tekortbegroting te werken.

De studiejaren 2019/20 en 2020/21 is gewerkt met een sluitende begroting. Als gevolg van positiever uitvallende realisatiecijfers over de afgelopen jaren is besloten voor 2021/22 een tekortbegroting van 7,5 miljoen euro aan te gaan, en over 2022/23 een tekort van 1,6 miljoen euro. Rekenkundig is hiermee de begroting over 2022 vastgesteld op 5,5 miljoen euro tekort. Desondanks blijft ons eigen vermogen voldoende om alle ratio’s boven de norm te laten blijven. In de paragraaf Continuïteit is meer in detail weergegeven hoe de resultaten invloed hebben op onze financiële positie.

Ons resultaat over 2022 was 7,6 miljoen euro positief. Het resultaat is daarmee 13,1 miljoen euro positiever dan de begroting. De oorzaak hiervoor ligt in enkele belangrijke afwijkingen ten opzichte van deze begroting. Er is voor 15 miljoen euro aan extra baten gerealiseerd, waarbij de Rijksbijdragen 10 miljoen euro hoger waren dan begroot. Hierin zitten vooral de toegekende NPO-middelen en de compensaties voor de halvering van de collegegelden. De personele lasten zijn ten opzichte van de begroting iets lager uitgevallen, de overige lasten zijn met 5 miljoen euro gestegen. Dit is een effect waarbij de cijfers over 2021 en de begroting lager waren als gevolg van de coronamaatregelen. De stijging over 2022 mag worden gezien als een normalisatie van deze kosten.

Als gevolg van bovenstaand resultaat over 2022 en de gewijzigde balansposities zijn ook de financiële kengetallen over 2022 gewijzigd. De solvabiliteit (inclusief voorzieningen) bedraagt per 31 december 2022 43 procent (in 2021: 44 procent). De solvabiliteit blijft daarmee ruim boven de signaleringsgrens van OCW van 30 procent. De liquiditeit is in 2022 gestegen naar 123 procent (2021: 119 procent), als gevolg van een positieve cashflow. In de jaarrekening gaan we verder in op de cijfers ten opzichte van de begroting 2022.

Hanzehogeschool Groningen maakt gebruik van uiteenlopende financiële instrumenten die de organisatie blootstelt aan markt-, rente-, kasstroom-, krediet- en liquiditeitsrisico’s. Om deze risico’s te beheersen, heeft onze organisatie een beleid opgesteld, inclusief een stelsel van limieten en procedures. Zo kunnen we de risico’s van onvoorspelbare ongunstige ontwikkelingen op de financiële markten beperken, en daarmee de financiële prestaties van de organisatie verbeteren.

De organisatie zet geen afgeleide financiële instrumenten in om risico’s te beheersen en maakt geen gebruik van derivaten.

De vorderingen uit hoofde van debiteuren zijn getoetst op inbaarheid en voor zover nodig geacht voorzien. Voor de kredietrisico’s inzake de overige vorderingen is geen voorzien opgenomen. 

Het renterisico is beperkt tot eventuele veranderingen in de marktwaarde van de opgenomen en uitgegeven leningen. Bij deze leningen is sprake van een vast rentepercentage over de gehele looptijd. De leningen worden tot het einde van de looptijd aangehouden. De organisatie heeft derhalve als beleid om geen afgeleide financiële instrumenten te gebruiken om (tussentijdse) rentefluctuaties te beheersen.

De organisatie loopt geen significante liquiditeits- en kasstroomrisico’s.

De baten van de Hanzehogeschool bestaan voor het grootste deel uit de rijksbijdrage en collegegelden. In 2022/23 bedragen deze 313,8 miljoen euro, een stijging van 18,6 miljoen euro ten opzichte van de begroting 2021/2022.

We zetten deze middelen als volgt in:

• We verhogen de budgetten voor schools met 3,7 miljoen euro. Het budget per student stijgt daardoor met 5,8 procent, waarmee we de verwachte loonstijging uit de cao compenseren.
• Het budget voor kwaliteitsafspraken neemt jaarlijks toe en is 2,2 miljoen euro hoger dan in 2021/22. Hierdoor zijn we in staat aanvullend te investeren in studentbegeleiding. Daarnaast is er extra budget beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van medewerkers. Er wordt onder andere geïnvesteerd in praktijkervaring van docenten en onderwijskundig leiderschap.
• We verhogen de budgetten voor staven en Hanzehogeschool-algemeen met 7,3 miljoen euro. Dit is bedoeld als compensatie voor de gestegen lonen en het aanpassen van budgetten als gevolg van prijsverhogingen.
• We verhogen het budget voor onderzoek met 1,1 miljoen euro, als compensatie voor de gestegen lonen en onze groeiambities.
• Om de gestelde doelen in het strategisch plan te realiseren, creëren we financiële ruimte binnen de reguliere exploitatie. Hogeschoolbreed hebben we hiervoor 2,9 miljoen euro vrijgespeeld. Daarnaast is besloten om een bedrag van 3,4 miljoen euro te reserveren voor een impuls gericht op de fitheid van de organisatie.\
• Een belangrijk deel van onze strategische middelen (3,8 miljoen euro) gaat naar IT-gebonden onderwijskosten. De coronacrisis heeft laten zien dat moderne middelen op het gebied van IT onmisbaar zijn. Investeringen in IT zijn een integraal onderdeel van de innovatie van ons onderwijs en ons onderzoek, en een voorwaarde om de komende jaren onze goede positie in het onderwijsveld te behouden.
• We creëren een financiële ruimte van 2,0 miljoen euro om in te kunnen spelen op onzekerheden.
• Het budget NPO-middelen is 13,4 miljoen lager dan in 2021/22. Het budget voor specifieke maatregelen bedraagt 5,1 miljoen euro. Het budget voor NPO-groei bedraagt 5,5 miljoen euro. Hiervan wordt in 2022/23 2,9 miljoen euro besteed. De overige 2,6 miljoen euro reserveren we voor de studiejaren 2023/24 tot en met 2026/27.

De instroom van studenten in 2022 is gedaald ten opzichte van 2021. Dit is conform verwachting. Eind 2022 is de jaarlijkse studentprognose op basis van herziene inzichten herijkt voor 2023 en verder. Vooruitkijkend naar de komende jaren verwachten we een dalende trend voor de bekostigde instroom. Dit is gebaseerd op de CBS-prognose dat de bevolkingsomvang (met name in de categorie 15- tot 25-jarigen) in Noord-Nederland terugloopt. We gaan er hierbij van uit dat het marktaandeel van onze hogeschool gelijk blijft.

Voor de verwachte doorstroom maken we gebruik van de doorstroomcoëfficiënten vanuit het verleden. Daarbij hebben we geen rekening gehouden met effecten als gevolg van landelijke ontwikkelingen op het gebied van studiefinanciering, begrotingsbeleid en dergelijke. In 2027 verwachten we op 28.617 ingeschreven studenten uit te komen.

De kengetallen van de personele bezetting van 2022 zijn gerealiseerde waarden. Op basis van de meerjarenontwikkeling van de personele lasten hebben we een inschatting gemaakt van de personele bezetting in de jaren daarna. Tot 2024 verwachten we nog een stijging van de benodigde formatie. Dit komt door het besteden van de tijdelijk extra ontvangen NPO-middelen en de extra studievoorschotmiddelen. We zien dat de formatie vanaf 2024 terug gaat lopen door de verwachte daling in studentenaantallen.

Het voorgaande resulteert in onderstaande meerjarenbegroting.

Als maatschappelijke organisatie die bijdraagt aan de toekomstige carrière van ongeveer 30.000 studenten, is onze hogeschool risicoavers. Dit betekent dat (grote) risico’s niet willens en wetens actief worden opgezocht. Risicoavers betekent niet dat onze hogeschool geen enkel risico loopt of dat risico’s nooit bewust worden gelopen, maar dat verstandig met de ter beschikking gestelde middelen wordt omgegaan en dat inzichtelijk wordt gemaakt (vaak door besluitvorming en periodieke informatievoorziening) welke risico’s we lopen. De ruim 3.900 medewerkers hebben een grote verantwoordelijkheid om dagelijks de juiste afwegingen te maken. Dit kunnen ze alleen succesvol doen als risicomanagement niet een doel op zich is, maar een gedachtegoed.

Aanpak risicomanagement
In 2022 hebben we een vervolg gegeven aan het uitvoeren van Integraal Risicomanagement. Integraal Risicomanagement moet het risicobewustzijn binnen de gehele organisatie versterken. De strategische risico’s zijn in kaart gebracht aan de hand van de HBO risicokaart. Deze kaart is samengesteld op initiatief van de Vereniging Hogescholen en bevat een verzameling van generieke risicocategorieën voor hogescholen. 

Ook heeft in 2022 de jaarlijkse herijking van de strategische risico’s plaatsgevonden, inclusief een inventarisatie van de daarbij behorende beheersmaatregelen. De genomen initiatieven om het risicomanagement op te nemen in de reguliere besturingscyclus en uit te rollen op tactisch en operationeel niveau, gaan we voortzetten in 2023.

Het hierboven beschreven Integraal Risicomanagement ziet met name toe op de strategische risico’s en beheersing daarvan, daarnaast zijn ook risico’s onderkend op bijvoorbeeld naleving wet- en regelgeving, alsmede financiële risico’s en reputatierisico’s. Daar waar nodig geacht worden passende beheersmaatregelen getroffen.

Geïnventariseerde risico’s
De strategische risico’s zijn gekoppeld aan de ambities van de Hanzehogeschool. Hieronder beschrijven we onze belangrijkste risico’s.

Ambitie 0: Fitheid en werken in balans
Als hogeronderwijsinstelling zijn we kwetsbaar met betrekking tot onze IT-security, gezien de hoeveelheid en diversiteit van de werkzaamheden, medewerkers, studenten en systemen. We spelen op deze risico’s in via securitybeleid, informatiebeveiligingsbeleid, ICT-regelingen en persoonsgegevensregistraties, crisismanagement, uitwijklocaties en back-up-voorzieningen. Hierbij besteden we specifiek aandacht aan bewustwording van medewerkers en studenten. 

Ambitie 1: Passende leerroutes
Om onze ambitie ten aanzien van passende leerroutes waar te kunnen maken, zullen onze systemen dit moeten faciliteren en zullen de wetgever en beroepsorganisaties dit moeten ondersteunen. We spelen op dit risico in door continue afstemming met deze stakeholders te zoeken en onder andere een passende informatie- en communicatiestrategie uit te werken en uit te voeren. 

Ambitie 2: Onderzoek met impact
Voor het realiseren van onze onderzoeksambities dienen er voldoende middelen beschikbaar te zijn. Als de middelenverdeling vanuit het Rijk met betrekking tot onderwijs en onderzoek als gevolg van politieke keuzes niet aansluit op onze strategische koers, dan lopen we het risico dat er onvoldoende bekostiging is om onze ambities te realiseren. Als Hanzehogeschool zijn we daarom actief om goed vertegenwoordigd te zijn in de voor ons relevante netwerken en belangenorganisaties.

Ambitie 3: Een lerende en wendbare organisatie
De ontwikkeling naar passende leerroutes, meer vervlochten met onderzoek en de beroepspraktijk, vraagt om andere competenties en vaardigheden van onze (toekomstige) medewerkers. Het risico is dat we door krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met de huidige personele bezetting hier onvoldoende op in kunnen spelen. Wij acteren hierop door middel van strategisch personeelsbeleid, opleidingsplannen, personeelsscans en de reguliere HR-cyclus. Alle onderdelen hebben de meerjarenpersoneelsplannen herzien. Daarnaast spelen we budgetten vrij om het strategisch personeelsbeleid vorm te kunnen geven. 

Demografische ontwikkelingen leiden tot afnemende studentaantallen. Dit heeft impact op de financiën, het personeel en de huisvesting. We erkennen dit risico al meerdere jaren en nemen hier de nodige maatregelen voor, vooral gericht op het organiseren van een wendbare organisatie. Daarnaast geven we uitwerking aan de periodieke herijking van het portfolio. De impact van de demografische ontwikkelingen op personeel en huisvesting is opgenomen in het HR-beleid, marketingbeleid en huisvestingsbeleid. Financieel wordt de impact inzichtelijk gemaakt middels een meerjarenbegroting.

Complexe maatschappelijke vraagstukken (bijvoorbeeld rondom klimaat, inclusie en healthy ageing) vragen in ons onderwijs en onderzoek om een multidisciplinaire oplossingsrichting. In onze strategische ambities en onze onderwijsvisie spelen we hierop in, door onderzoek, onderwijs en beroepspraktijk meer samen te laten werken en samen te laten komen in een leergemeenschap.

Binnen het initieel onderwijs worden alle opleidingen door ons zelf verzorgd. Op diverse fronten werken we samen met andere hogescholen, universiteiten en organisaties, maar daarbij is geen sprake van uitbesteding.

Per 15 april 2021 is de Beleidsregel investeren met publieke middelen in private activiteiten voor bekostigde hoger onderwijs instellingen in werking getreden en vervangt thema 2 van de Notities Helderheid. Tot op heden bestaan er interpretatieverschillen tussen de instellingen, de NBA en OCW over enkele kernbegrippen uit de beleidsregel. Hierom heeft de minister uitstel verleend en hoeven instellingen voor het eerst over verslagjaar 2023 conform de nieuwe beleidsregel te verantwoorden. Om hieraan te kunnen voldoen wordt binnen Hanzehogeschool Groningen gewerkt het interpreteren van de beleidsregel en dit vast te leggen in een intern kader. Dit kader zal in 2023 worden vastgesteld en binnen Hanzehogeschool als leidraad worden gebruikt om de private activiteiten te inventariseren, te toetsen en te verantwoorden. Over het verslagjaar 2022 wordt de wijze van verantwoording conform eerdere jaren gecontinueerd.

De rijksbijdrage van het ministerie van OCW en het collegegeld van de studenten wordt besteed aan het onderwijs en de ondersteunende activiteiten. Daarnaast is er sprake van een ‘derde geldstroom’, die minimaal kostenneutraal moet zijn. Deze bestaat uit de financiële bijdragen van bedrijven, instellingen en cursisten voor contractonderzoek en -onderwijs. We vinden het belangrijk om deze contractactiviteiten aan te bieden, zodat we als kennisinstituut nauwe relaties kunnen onderhouden met het werk- en beroepenveld. Het bevordert de kennisuitwisseling en innovatie en daarmee de kwaliteit van het onderwijs.

Sinds 2012 voeren we contractactiviteiten uit onder de naam Hanzehogeschool Groningen Professionals en Bedrijven, met ingang van 2019 is deze naam gewijzigd in HanzePro. Binnen de financiële vastlegging hiervan hebben we de scheiding tussen publiek en privaat voldoende gewaarborgd. De derde geldstroom is de financieringsbron van de contractactiviteiten, die kostenneutraal moeten worden uitgevoerd. Het totaalresultaat van de contractactiviteiten over 2022 is 0,7 miljoen euro negatief. Momenteel vindt er een analyse plaats die de oorzaken in kaart moet brengen die aan dit negatieve resultaat ten grondslag liggen. Naast deze analyse is er een project gestart dat ten doel heeft de administratieve processen met betrekking tot contractactiviteiten te verbeteren, zodat er betere beheersing en sturing op deze activiteiten kan plaatsvinden. Dit moet bijdragen aan het structureel kostendekkend zijn van deze activiteiten. 

Naast het resultaat op contractactiviteiten is de daadwerkelijke compensatie van de coulance regeling opleiding International Programme Physiotherapy ten laste van het private vermogen gebracht. Verder is in overleg met de accountant het resultaat vanuit de activa/passiva transactie van Stichting Building verwerkt in het private vermogen. Per saldo is het private deel van het eigen vermogen per eind 2022 2,7 miljoen euro positief.

In de Onderwijs- en examenregeling hebben we beschreven hoe een student de examencommissie kan verzoeken vrijstelling te verlenen voor het afleggen van een toets. Dat kan op grond van een toets die de student buiten onze opleiding met goed gevolg heeft afgelegd of op grond van kennis, inzicht en vaardigheden die de student buiten de opleiding heeft opgedaan. De examencommissie doet hiernaar een objectief onderzoek en stelt hiervan een verslag op. De examencommissie registreert de vrijstellingen die zij verleent.

Dit onderwerp is bij ons niet van toepassing.

In 2022 volgden 43 (2021: 40) van onze medewerkers met een vast dienstverband een bekostigde opleiding binnen de eigen organisatie.

Studenten die als gevolg van persoonlijke problemen studievertraging hebben opgelopen, kunnen bij het bestuur van het Profileringsfonds (WHW art 7.51) een aanvraag indienen voor een financiële vergoeding.

Onze hogeschool neemt deel aan Kies op Maat. Dit is een samenwerkingsplatform van hbo- en wo-instellingen dat studenten de mogelijkheid biedt om delen van hun opleiding bij een andere instelling te volgen. Voor de studenten zijn hieraan geen extra kosten verbonden. Zij nemen hieraan deel op basis van een Bewijs Betaald Collegegeld. De instellingen verrekenen onderling de kosten van deelname op basis van een vastgestelde prijs per EC. 

Dit onderwerp is bij ons niet van toepassing.

Als kennisinstelling worden wij door organisaties ingeschakeld om hun medewerkers verder op te leiden of bij te scholen. In de afgelopen jaren hebben we met een aantal organisaties overeenkomsten afgesloten. Hun medewerkers worden als student ingeschreven, al dan niet met extra faciliteiten. De werkgever voldoet het collegegeld. Met het UMCG en het Martini Ziekenhuis hebben we een overeenkomst gesloten over het aanbieden van de opleidingen hbo-V1 t/m V4. Hieraan namen in studiejaar 2021/2022 in totaal 128 studenten deel, over 2022/2023 zijn dit 137 studenten.

Voor het sectorplan Kunsten is op landelijk niveau onderzoek gedaan naar de bekostiging van kunstvakopleidingen. Binnen onze hogeschool worden de landelijke afspraken zo veel mogelijk gevolgd en vertaald in de budgetten van de kunstvakopleidingen.

Project herinrichting Zernikelaan maakt deel uit van het overkoepelend Campusplan, ontworpen door bureau West 8. Een belangrijk onderdeel van de herinrichting Zernikelaan is de ’make-over’ van het Zernikeplein: het gebied tussen de Van DoorenVeste en het Willem-Alexander Sportcentrum. Na de zomer van 2021 is het vernieuwde plein al als ‘shared space’ in gebruik genomen. Het Zernikeplein was toen nog niet helemaal af. Het wachten was nog op de tribune bij het Willem Alexander Sportcentrum en de pannacourt. Deze zijn in de eerste helft van 2022 gerealiseerd. Hiermee is de ‘make-over’ van het Zernikeplein afgerond en daarmee ook de herinrichting van de Zernikelaan. Hiermee is een mooie stap vooruit gezet op het gebied van verblijfskwaliteit en verkeersveiligheid.

Onze hogeschool is op weg naar een fossielvrije toekomst. Onderdeel van deze duurzame ambitie is de transitie naar zo veel mogelijk emissievrij vervoer. Daarmee sluiten we aan bij de ambitie van Campus Groningen, een samenwerkingsverband met onder andere de gemeente en provincie Groningen, Rijksuniversiteit Groningen en Bedrijvenvereniging Groningen-West. Campus Groningen streeft naar een gastvrije, veilige en bereikbare campus, een groene en parkachtige plek die CO2-neutraal is met uitsluitend emissievrij vervoer.

Om als hogeschool hieraan de benodigde belangrijke bijdrage te kunnen leveren, zijn we in 2022 gestart met het (her)formuleren van ons mobiliteitsbeleid. Welke afspraken willen we met elkaar maken als het gaat om mobiliteit en waarom? In 2023 moet dit zijn weerslag krijgen in het vastgestelde mobiliteitsbeleid.

Operatie Julianaplein (het vervangen van het drukste verkeersplein van Noord-Nederland door een tijdelijk plein) was een mooie gelegenheid om mobiliteit en de hierin te maken keuzes onder de aandacht te brengen. Medewerkers en studenten van onze hogeschool zijn uitgedaagd zelf ook een steentje bij te dragen aan het verminderen van het autoverkeer. Onder andere door een intensieve communicatiecampagne en (kennismakings)acties hebben we hen uitgenodigd wat vaker de fiets te pakken, het OV te proberen, de auto te parkeren op een P+R aan de rand van de stad of een dagje thuis te werken. Dat bleek een succes. Samen hebben we er voor gezorgd dat onze hogeschool en de rest van de stad Groningen gedurende Operatie Julianaplein bereikbaar is gebleven. Het project was hiermee een prachtig vliegwiel voor het mobiliteitsbeleid.

Natuurlijk is het hier niet bij gebleven. In mei deden we mee aan de ‘fiets naar je werk dag’. In oktober hebben we de ‘fossielvrije week’ onder de aandacht gebracht, evenals mooie probeeracties in het OV. Ook is druk gewerkt aan het voorbereiden van het vervangen en uitbreiden van het aantal laadpalen voor elektrische auto’s rondom de panden van onze hogeschool. Op korte termijn wordt deze vervanging en uitbreiding gerealiseerd.

Sinds 2018 voorziet onze hogeschool alle gebouwen van wayfinding (bewegwijzering). De bestaande bewegwijzering was onvoldoende geschikt voor onze soms complexe gebouwen. Wanneer studenten, medewerkers en gasten hun bestemming niet kunnen vinden, heeft dit invloed op de ‘hospitality ervaring’.

In 2022 is het Willem-Alexander Sportcentrum voorzien van nieuwe wayfinding. Dit gebouw wordt niet alleen door onze medewerkers en studenten gebruikt: de gymzalen, het zwembad en diverse andere ruimtes worden veelvuldig gebruikt door externe bezoekers. Het gebouw is, door het bijzondere karakter ervan en de verschillende niveaus, voor bezoekers moeilijk te doorgronden. Het project is in december 2022 afgerond.

Sinds november 2022 beschikt onze hogeschool over vier ‘lokalen van de toekomst. Hieraan vooraf ging een periode van gesprekken voeren met docenten, schetsontwerpen, praktische zaken vaststellen en roostering inregelen. Twee van deze lokalen zijn te vinden in de Marie Kamphuisborg (E2.19 en J1.19), de andere twee in de Van Olstborg (A0.031 en A0.033). 

Het meubilair in de lokalen is flexibel in te zetten en biedt ruimte voor meer activerende vormen van onderwijs. Gebruikers kunnen het meubilair eenvoudig verschuiven naar de groepsgrootte die past bij de onderwijsactiviteit. In de lokalen zijn veel mogelijkheden om creatief aan de slag te gaan en ideeën te delen, middels verrijdbare whiteboards en agile whiteboard tafels. Ook geeft het meubilair een huiselijkere sfeer. Het ontwerp is een basis die door het Facilitair Bedrijf geoptimaliseerd en verder uitgewerkt gaat worden, in samenwerking met Informatisering en Onderwijs & Onderzoek.

In 2022 zijn er verschillende verhuizingen geweest waarbij de Vitale Hanze Werkomgeving is geïmplementeerd. Een goed voorbeeld is de verhuizing van de bedrijven en staven naar de toren van de Van Olstborg. Samen met de gebruikers is een Programma van Eisen (PvE) opgesteld. De focus lag hierbij op samenwerken en ontmoeten tussen en over de staven heen. Het PvE is vertaald naar een ontwerp, dat is uitgevoerd. Inmiddels is de werkomgeving in gebruik genomen.

Bij elke verhuizing worden de ervaringen geëvalueerd om het concept van de Vitale Hanze Werkomgeving levend te houden.

Via een pilotproject zijn 39 lokalen in de Van Olstborg voorzien van ruimtesensoren. Per september 2022 meten deze sensoren de bezetting en benutting van de ruimten. Met deze informatie willen we meer inzicht verkrijgen in het ruimtegebruik, zodat we daarmee beter kunnen sturen op ons vastgoedportfolio. Daarnaast kan het roosterproces effectiever verlopen omdat er beter inzicht is in het daadwerkelijke gebruik versus het geplande gebruik. Ook specifieke bedrijfsvoeringsprocessen (zoals onderhoud, schoonmaak en vervangingen) kunnen efficiënter worden uitgevoerd op basis van de feitelijke bezettingscijfers. Als laatste kan deze informatie in de toekomst wellicht meer inzicht bieden in de relatie tussen ruimtelijke aspecten en studiesucces. Op basis van de evaluatie van het eerste semester wordt bepaald in welke vorm het pilotproject een vervolg krijgt.

In augustus 2022 is het U-gebouw afgestoten. Om de continuïteit van het onderwijs te kunnen waarborgen, zijn afgelopen zomer 30 vervangende lokalen gerealiseerd in bestaand vastgoed. Vanwege de krappe planning zijn de benodigde lokalen zo gerealiseerd dat ze per september in gebruik konden worden genomen, en is de periode daarna gebruikt om de werkzaamheden af te ronden en aanvullende wensen te realiseren. De verwachting is dat dit begin 2023 gereed is.

In 2022 stond de bouw van ZP7 in het teken van het afronden van de laatste bouwwerkzaamheden en het treffen van voorbereidingen om alle bedrijven en staven op een goede plek in de toren te krijgen. In de zomer van 2022 heeft de verhuizing plaatsgevonden. Het was een grote operatie, waarbij ook enkele externe partijen betrokken waren.

Op 8 september 2022 is het geheel vernieuwde ZP7 geopend, onder de nieuwe naam Van Olstborg. Het was een geslaagd en feestelijk moment, met onder andere een festival op het buitenterrein en een grootse openingsact van studenten van Minerva (minor Art & Technology), Lucia Marthas School for Performing Arts en het Prins Claus Conservatorium. 

De Van Olstborg biedt, na een combinatie van nieuw- en verbouw en renovatie, ruimte aan ongeveer 8.000 studenten en 800 medewerkers. In het gebouw hebben zes schools een plek gekregen, evenals meerdere kenniscentra, bedrijven en stafafdelingen en contractopleidingen. Ook bevinden zich in de Van Olstborg een conferentieruimte, een grand café en een mediatheek.

 De bouw is, ondanks uitdagingen zoals het bouwen in een aardbevingsgebied en de coronapandemie, binnen het budget en de planning gebleven. In december heeft de Raad van Toezicht het projectteam Bouw ZP7 decharge gegeven, waarmee de bouw officieel is afgerond.

De lijn naar meer uniformering die al een aantal jaren geleden is ingezet, is in 2022 doorgetrokken. Daarmee is het ecosysteem van docenten verder verbeterd. Zo zijn bijvoorbeeld alle docenten inmiddels voorzien van een Hanze Persoonlijke Laptop (HPL), waarmee zij op flexibele en veilige wijze lessen kunnen voorbereiden en geven. Leslokalen zijn of worden nog voorzien van beeldschermen waaraan docenten op eenvoudige wijze hun laptop kunnen koppelen. Mede door de coronamaatregelen zijn veel les- en vergaderlocaties inmiddels voorzien van middelen waarmee lesgeven of vergaderen op afstand mogelijk is. Voor de presentatie van onderwijscontent zijn templates ontwikkeld, als voorbereiding op een aanbesteding van het Learning Management System (LMS). Zo is ook hier meer uniformering gerealiseerd.

Onze hogeschool heeft ‘digitale transformatie’ geformuleerd als een van haar maatschappelijke opdrachten, om de kansen van digitalisering te benutten. Hiervoor is een programmamanager aangesteld die de komende jaren stimuleert dat de Hanzehogeschool met digitale middelen inspeelt op nieuwe behoeften, ontwikkelingen en verwachtingen van mens en maatschappij. De digitale transformatie heeft zowel betrekking op medewerkers, de organisatie als de omgeving.

Onderwerpen die blijvend aandacht verdienen, zijn onder andere:

• het open access publiceren van onderzoeksresultaten;
• het gebruik van Pure als repositorysysteem;
• het gebruik van datamanagementplannen.

Uit onderzoek binnen de Hanzehogeschool is gebleken dat ongeveer de helft van het aantal onderzoekers gebruik maakt van een datamanagementplan, maar dat slechts een derde gebruikmaakt van de aanbevolen opslag voor onderzoeksdata. Slechts 10 procent van de onderzoekers heeft ooit een dataset gepubliceerd en ruim de helft documenteert data om deze herbruikbaar te maken. De uitkomsten van dit onderzoek leveren bruikbare informatie op voor vervolgstappen om de onderzoeksvoorzieningen verder te professionaliseren. Om dit proces in goede samenhang en met de juiste prioriteiten op te pakken, is onder andere een Onderzoeksregiegroep geformeerd en een onderzoeksjourney vastgesteld.

De zwakke schakel bij informatiebeveiliging is het gedrag van mensen. Eén keer op een verkeerde link klikken, kan immers al vérstrekkende gevolgen hebben. Daarom is er in onze hogeschool continu veel aandacht voor het bewustzijn van de digitale gevaren. Zo heeft onze hogeschool een aantal jaren geleden een digitale test ontwikkeld: de Cyber Solid Test. Ondanks verschillende acties en oproepen, bleef het aantal deelnemers aan de lage kant. Hierop is besloten deze test voor iedere medewerker verplicht te maken. De teamleiders ontvangen periodiek een overzicht van welke medewerkers de test wel en nog niet gedaan hebben. Daardoor is het gebruik van de test enorm toegenomen. Inmiddels heeft 73 procent van alle medewerkers de test gedaan. De komende jaren worden de vragen in de test met grote regelmaat vernieuwd en worden medewerkers verplicht om de test jaarlijks te doen.

Ook is aan het bewustzijn van informatiebeveiliging gewerkt door het geven van diverse presentaties en webinars.

Er zijn diverse activiteiten uitgezet om de digitale veiligheid van onderwijs en onderzoek verder te vergroten en om te voldoen aan de eis van het ministerie om begin 2024 effectief en aantoonbaar te voldoen aan volwassenheidsniveau 3 van het NBA-model. Dit model laat zien welke maatregelen genomen moeten worden om de risico’s rondom informatiebeveiliging en privacy te beheersen en als hogeschool digitaal weerbaarder te worden. Aan ieder domein is een manager gekoppeld om de focus op dit onderwerp en de voortgang te bewaken.

Nieuwe medewerkers een plezierige en inhoudelijk goede landing geven binnen onze hogeschool draagt op alle fronten bij aan het realiseren van onze ambities. Je welkom en wegwijs voelen na het doorlopen van een jaarcyclus binnen de Hanzehogeschool is een voorwaarde om toegevoegde waarde te kunnen leveren aan de gestelde ambities en maatschappelijke opdrachten.

Ons Welkom & wegwijsprogramma kreeg in 2022 met name op centraal niveau steeds meer body. De introductiebijeenkomst voor nieuwe medewerkers is bijgewoond door 106 nieuwe medewerkers. De 100-dagen-bijeenkomst is bijgewoond door 47 medewerkers. Daarnaast is het programma voor docent-onderzoekers die onderwijs geven, Klaar voor de Start, doorontwikkeld en verrijkt met de module ‘International classroom’.

Aan het Welkom & wegwijsprogramma voor nieuwe leidinggevenden hebben in 2022 20 nieuwe leidinggevenden deelgenomen. De module Werken in de Onderwijscontext is aan dit programma toegevoegd.

Voor docent-onderzoekers die onderzoek doen, is een nieuw introductieprogramma samengesteld onder de noemer Ready for Research.

In het kader van de HR-gesprekscyclus voeren leidinggevenden minimaal één keer per jaar een individueel gesprek met hun medewerkers. De gesprekken hebben tot doel om belemmeringen in het uitoefenen van de functie weg te nemen en om de ontwikkeling en professionalisering van de medewerker te stimuleren. Hiernaast spreken leidinggevenden hun medewerkers meermaals gedurende het jaar, zowel individueel als in teamverband. In 2022 zijn pilots uitgevoerd om de HR-gesprekscyclus op een andere manier in te richten en de gesprekken op andere wijze te voeren. Met de opbrengsten van deze pilots zullen we in 2023 de HR-gesprekscyclus beleidsrijk herijken.

In 2022 is het Hanzekader Professionaliseren 2022-2026 vastgesteld. Dit nieuwe professionaliseringsbeleid omvat heldere, hogeschoolbrede uitgangspunten voor professionalisering, passend bij de strategische ambities. Ook biedt het alle organisatieonderdelen houvast voor een gezamenlijke en eenduidige werkwijze van professionaliseren (visie). Het nieuwe professionaliseringsbeleid is in lijn met de uitgangspunten van de cao.

Hanze PL Academy
De Hanze PL Academy faciliteert medewerkers bij hun professionele en persoonlijke ontwikkeling. Passend bij de strategische ambities van onze hogeschool is er een breed aanbod van opleidingen en trainingen voor alle medewerkers. De leeractiviteiten richten zich zowel op het individu als op teams en worden in aanbod en op vraag uitgevoerd.

 In 2022 zijn 25 leeractiviteiten aangeboden via de PL Academy. Het aanbod van leeractiviteiten is ten opzichte van 2021 uitgebreid met de Leergang Leiderschap bij Onderwijsinnovatie, de training Werken met AFAS, en Ready for Research.

Vernieuwde Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid
In 2022 is de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB) vernieuwd. De vernieuwing bestaat uit het vorm en inhoud geven aan passende leerroutes (ambitie 1). Zo wordt er vanaf 2022 gewerkt in Communities of Learners. Ook is er een keuzeprogramma waarmee iedere deelnemer de kans krijgt meer zijn eigen focus aan te brengen in het ontwikkeltraject of keuzes te maken die aansluiten op de ontwikkelingen waar een school mee bezig is. Het beoogd effect van deze vernieuwing is het beter aansluiten op nieuwe onderwijsontwikkelingen en het flexibeler inspelen op individuele ontwikkelwensen van deelnemers. 

AFAS PL Academy
In 2022 is de PL Academy ingericht in ons automatiseringssysteem AFAS. Alle medewerkers kunnen via dit systeem cursusinformatie raadplegen, zich aan- en afmelden voor cursussen en vragen aan de PL Academy stellen. Hiermee wordt de toegankelijkheid van de PL Academy vergroot. Leidinggevenden hebben via de rapportages beter inzicht in de professionele ontwikkeling van hun medewerkers. Voor de PL Academy zelf betekent AFAS een automatiseringsslag en efficiënter werken.

Professionaliseringsuitgaven – out of pocketkosten
Conform de cao-hbo besteden we jaarlijks minimaal 6 procent van het getotaliseerde jaarinkomen aan professionalisering. De helft daarvan wordt besteed aan het basisrecht in uren. De andere helft wordt besteed aan out-of-pocketkosten en vervangingskosten.

Out of pocketkosten
In 2022 is een bedrag van 4.478.393 euro aan out-of-pocketkosten voor professionalisering benut. Dit betreft 2,44 procent van het getotaliseerd jaarinkomen. Ten opzichte van 2021 zijn de out of pocketkosten voor professionalisering met 1.194.914 euro gestegen. 

Vervangingskosten
Dit betreft de kosten voor het vervangen van medewerkers die vanwege professionalisering of het doen van onderzoek zijn vrijgesteld.

Leiderschapsontwikkeling en Management Development
In 2022 heeft het Hanze MT zich verder doorontwikkeld als strategisch managementteam van de Hanzehogeschool, passend bij de besturingsuitgangspunten en de ambities zoals verwoord in het strategisch beleidsplan ‘Betrokken en Wendbaar 2021-2026’ en de ambities richting 2030. 

Het Hanze MT heeft een collectieve verantwoordelijkheid voor de koers en richting van de organisatie. Het team brengt de ambities en maatschappelijke opgaven uit het strategisch beleidsplan in dialoog en faciliteert samenwerking over de grenzen van de organisatieonderdelen heen. De werking van het Hanze MT is in 2022 geëvalueerd en naar aanleiding daarvan zijn een aantal verbeterpunten doorgevoerd.

In 2022 vonden de managementoverleggen weer fysiek plaats. Dit betreft de overleggen tussen College van Bestuur en het voltallige management en de overleggen van Hanze MT met College van Bestuur, deans en directeuren. Voorbeelden van besproken thema’s zijn Leren(d) Innoveren en organiseren, Betekenisvolle werkrelaties, Leiderschapsontwikkeling en De Hanze in 2030. Andere inhoudelijke thema’s in het Hanze MT waren onder meer: het Hanze Leer Concept, onze Maatschappelijke opdrachten en strategische ambities, Diversiteit en inclusie, Organisatieontwikkeling richting 2030, Portfoliomanagement en Leven Lang Ontwikkelen.

In 2022 is het leiderschapsprogramma van onze hogeschool verder ontwikkeld. Via een aanbesteding is een externe partij gekozen die in co-creatie met de Hanzehogeschool het ontwerp van het programma maakt en ook uitvoert. Het collectieve leiderschapsprogramma start in 2023 en heeft een looptijd van twee jaar. In 2022 is de visie op leiderschap ‘Leiderschap binnen de Hanzehogeschool’ verder ontwikkeld. Deze visie vormt de basis voor het leiderschapsprogramma. 

Traject trainee-onderwijsmanagers
In 2021 zijn 15 medewerkers gestart in een tweejarig leer-werktraject als trainee-onderwijsmanager. In de zomer van 2023 verwachten 11 trainees dit leer-werktraject af te ronden. In 2022 hebben drie trainee-onderwijsmanagers een functie als manager gevonden, één trainee-onderwijsmanager is met het traject gestopt. Dit tijdelijke project van twee jaar faciliteert onze medewerkers in hun ambitie om zich te ontwikkelen tot (onderwijs)manager en bevordert daarmee de interne mobiliteit. Het is opgezet om onze (ervaren) onderwijsmanagers te ontlasten bij het managen en begeleiden van de extra instroom van nieuwe docenten in het onderwijs. Het programma wordt in 2023 geëvalueerd.

De trainees volgen een ontwikkelprogramma, met in 2022 onder andere een onboarding-programma van vier sessies, ontwikkelgesprekken (voortgangsgesprekken) en de leergang Mijn Koers bepalen met Lef!

Verzuim
In december 2022 was het twaalfmaands gemiddelde verzuim 5,2 procent. Ten opzichte van januari 2022 is het verzuim toegenomen met 0,9 procent. Het grootste deel van dit percentage bestaat uit toenemend lang verzuim. 

Landelijk is in 2022 het gemiddelde verzuim bij bedrijven met meer dan honderd medewerkers met 0,6 procent gestegen naar 5,7 procent. In de gehele onderwijssector was volgens het CBS in het derde kwartaal van 2022 het verzuim 4,8 procent. Bedrijfsartsen, arboverpleegkundigen en bedrijfsmaatschappelijk werk geven aan dat in 2022 psychisch verzuim het grootste aandeel heeft in het totale verzuim.

In 2022 hebben we in samenwerking met een externe partij een traject voor het aanscherpen van de gedragsmatige visie op verzuim ingezet. We kijken vanuit een gedragsmatig perspectief naar inzetbaarheid en verzuim, waarbij de medewerker en de leidinggevende in gesprek gaan, waar nodig ondersteund door het advies van de bedrijfsarts over de mogelijkheden die er zijn om te werken. Deze integrale aanpak is gericht op het demedicaliseren van het verzuim en het bevorderen van vitale medewerkers in een fitte organisatie. Alle leidinggevenden worden vanaf januari 2023 getraind. Hierop volgen interventies om medewerkers vertrouwd te maken met hun eigen rol in inzetbaarheid en verzuim.

Thuis werken
In maart is de ‘Hanzeregeling werken op locatie en thuis’ vastgesteld, met daarin ook een vergoeding voor faciliteiten voor thuiswerken. 

Hybride werken
De Hanzehogeschool is aangesloten bij het digitale 'Platform hybride werken’ van Zestor. In 2022 hebben we aan twee bijeenkomsten deelgenomen waarin hogescholen en experts kennis en inzichten hebben gedeeld om elkaar te helpen bij het implementeren van hybride of plaats- en tijdonafhankelijk werken. 

De Vitale Hanze Werkomgeving (DVHW)
In 2022 zijn een aantal organisatieonderdelen verhuisd naar andere locaties. Bij de medewerkers is via dialoogsessies gepeild welke behoeftes zij hebben bij (samen)werken in een nieuwe omgeving. Aan de hand hiervan zijn in september basisprincipes vastgesteld, als eerste stap naar een activiteitgeoriënteerde werkomgeving. In december zijn de ervaringen over de eerste 100 dagen werken in de nieuwe werkomgeving geëvalueerd met behulp van een vragenlijst. Op grond van de resultaten hiervan en de uitgangspunten van de verhuizing uit het Programma van Wensen en Eisen kunnen we de conclusie trekken dat de eerste stappen zijn gezet naar activiteitgeoriënteerd werken en het delen van algemene voorzieningen. In 2023 gaan we de aangedragen verbeterpunten doorvoeren. 

RI&E
RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie) is een instrument om alle arbeidsrisico’s binnen de organisatie in kaart te brengen, gericht op het verminderen van gezondheidsklachten, verzuim en ongevallen. 

In februari zijn we gestart met het project ‘Doorontwikkeling integrale veiligheid’. Hierin is onder andere voor het thema ‘Fysieke veiligheid’ de stand van zaken ten aanzien van protocollen en beleid in beeld gebracht. Op grond hiervan zijn we gestart met het actualiseren van het arbobeleid, het RI&E-proces en de taakomschrijving en training van preventiemedewerkers in een integrale werkgroep.

In juli 2022 is er een landelijke wetswijziging geweest gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de RI&E. Inmiddels is een start gemaakt met het aanpassen van het branche-RI&E-instrument van de hogescholen. Deze aanpassingen gaan we in 2023 meenemen bij het actualiseren van ons RI&E-proces en de uitvoering hiervan binnen onze hogeschool.

Arbo-advisering
In 2022 zijn 40 medewerkers geadviseerd over individuele aanpassingen van de werkplek (ergonomische hulpmiddelen). Er zijn 12 aanvragen voor aangepast meubilair geweest. Verder zijn 13 medewerkers online geadviseerd over de thuiswerkplek of de werkplek op locatie. Bij het ontstaan van de klachten gaat het niet alleen om de inrichting van de werkplek, maar spelen ook werkfactoren mee zoals werkdruk, werktijden, werkorganisatie en werkvermogen. Op verzoek zijn 3 werkplekonderzoeken op locatie uitgevoerd. Er zijn 78 aanvragen gedaan voor een beeldschermbril, waarbij we een toename zien van vervangende beeldschermbrillen. 

Het Nieuwe Gezonde Werken (HNGW)
Het interventieprogramma Het Nieuwe Gezonde Werken (HNGW) is in 2022 weer intensiever op locatie opgestart en gepromoot. Vanuit dit programma zijn gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van verschillende organisatieonderdelen om ze te ondersteunen bij onder andere de onderwerpen vitaliteit, gezond gedrag van medewerkers, thuiswerken en hybride werken. Met onderdelen van HNGW zijn oplossingen 'op maat' gegeven. 

In 2022 zijn de persoonlijke vitaliteitprogramma's en de begeleiding van en voor medewerkers geïntensiveerd. Met een nieuw communicatieplan is HNGW opnieuw onder de aandacht gebracht, onder andere via een nieuwe promotiefilm op intranet.

In 2022 zijn er 14 informatiebijeenkomsten over HNGW geweest. Tegelijkertijd of aansluitend hierop zijn er uiteenlopende interventies geweest gericht op de vitaliteit en duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers. In totaal kenden al deze interventies in 2022 circa 550 deelnemers.

Hanze Vitaal
HanzeFit en het Stafbureau HR zijn, gezien de gemeenschappelijke doelstellingen rondom vitaliteit en inzetbaarheid, in 2022 nauwer gaan samenwerken onder de nieuwe vlag ‘Hanze Vitaal'. De nieuw aangestelde coördinator Hanze Vitaal is begonnen met verbindingen te leggen tussen de verschillende initiatieven binnen onze hogeschool op het gebied van vitaliteit en gezondheid. Dit maakt ook duidelijk wat de positie van Hanze Vitaal is ten opzichte van de opdracht ‘Een gezonde en actieve leergemeenschap'. Hanze Vitaal biedt diverse activiteiten aan en promoot activiteiten binnen de hogeschool die aan de doelstelling bijdragen. 

Werkbelevingsonderzoek
In 2021 is het WBO (werkbelevingsonderzoek) uitgevoerd, een onderzoek naar de tevredenheid en werkbeleving van medewerkers van de Hanzehogeschool. Dit onderzoek wordt eens per twee jaar uitgevoerd. Naar aanleiding van de resultaten van het WBO 2021 is in 2022 een tussenmeting uitgevoerd op drie thema’s: sociale veiligheid, herstelbehoefte en werkdruk. Deze thema’s zijn gekozen vanwege de effecten van de coronapandemie op medewerkers, de terugschakeling van thuiswerken naar werken op de hogeschool en de toenemende aandacht voor sociale veiligheid. 

Sociale Veiligheid
De werkgroep Sociale Veiligheid heeft, als onderdeel van het project Integrale veiligheid, een inventarisatie gedaan naar documenten op het gebied van sociale veiligheid. Dit heeft inzicht opgeleverd in wat er is en waar overlap bestaat met andere veiligheidsthema’s. In 2022 is ook het proces ‘Melden en handelen van ongewenst gedrag’ versneld, in combinatie met een herziening van de klachtenregeling voor zowel medewerkers als studenten. Begin 2023 wordt deze herziening definitief gemaakt. 

Meldpunt financiële zorgen
Meerdere medewerkers hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een vertrouwelijk gesprek te voeren over hun financiële zorgen. In alle gevallen is er in eerste instantie gekeken of er voor de medewerker zelf nog mogelijkheden zijn die kunnen leiden tot een oplossing van hun problematiek. Daarna is gekeken of onze hogeschool een passende oplossing kan bieden.

Participatie
In 2022 is een plan van aanpak opgesteld om Social Return on Investment verder te borgen binnen de inkoop. 

In 2022 hebben we 35 afspraakbanen gerealiseerd. De doelstelling is te groeien naar 55 afspraakbanen in 2025. De invulling van afspraakbanen gebeurt binnen de verschillende onderdelen van de organisatie en binnen functies op verschillend niveau.

In 2022 zijn daarnaast 15 aanvullende afspraakbanen gerealiseerd bij onze toeleveranciers. Met onze dienstverlener op het gebied van schoonmaak zijn we op drie locaties gestart met het programma ‘Gilde leren’. In dit programma is ruimte voor vijf leer-werkplekken voor stagiaires met een migratieachtergrond of een vluchtelingenstatus.

Met de Hanze Inhuur desk zijn we trainingen gestart voor studenten met een (functie) beperking.

Diversiteit en inclusie
Onze hogeschool heeft in 2022 op het gebied van inclusiviteit verschillende stappen gezet. Zo werken we aan het voorbereiden en plaatsen van inclusieve faciliteiten, zoals genderneutrale voorzieningen en tweetalige informatievoorziening. Ook zijn we bezig met het vormen en herzien van beleid, bijvoorbeeld de ondertekening van Amnesty Manifest Let's Talk About Yes en de herziening van de protocollen over sociale veiligheid, zoals klachten- en meldingsprocedures. Binnen het Onderwijs en Onderzoek zijn in 2022 aanpassingen gedaan in het curriculum en worden tools en ervaringen onderling uitgewisseld.

In 2022 zijn onder andere door middel van ‘dakpanconstructies’ maatregelen getroffen die inspelen op demografische ontwikkelingen. Organisatieonderdelen met veel medewerkers die de AOW-gerechtigde leeftijd naderen, hebben extra financiële ruimte gekregen om medewerkers in dienst te nemen of te houden om de aanstaande pensionado’s op termijn te kunnen vervangen.

Eigenrisicodragerschap (B)WW
Medewerkers en ex-medewerkers die een uitkering ontvangen, krijgen vanuit onze hogeschool een casemanager toegewezen. We onderhouden contact en waar nodig verzorgen we begeleiding naar werk. Het doel hiervan is het bevorderen van (duurzame) inzetbaarheid en het terugdringen van de totaalkosten (B)WW. In 2022 is het aantal (ex-)medewerkers met een (B)WW-uitkering verder gedaald.