02 Strategisch beleid

In het strategisch beleidsplan 2021-2026 ‘Betrokken en Wendbaar’ richt de Hanzehogeschool zich op vier maatschappelijke opgaven waarin zij impact wil realiseren. Die maatschappelijke opgaven weerspiegelen de gewenste inhoudelijk ontwikkeling van ons onderzoek en onderwijs de komende jaren.

• Versterking van een leefbaar en duurzaam Noord-Nederland
• Transitie naar een gezonde actieve samenleving
• De energietransitie en circulariteit
• Digitale transformatie

Zowel op het gebied van onderzoek als van onderwijs worden deze opgaven meer-en-meer leidend. Het zijn maatschappelijke opgaven, dat betekent dat ook onze omgeving zich hierop richt en samen met ons vorm en inhoud geeft aan deze opgave. Noord Nederland heeft die opgaven geformuleerd als onderdeel van de regionale innovatiestrategie, de zogenaamde RIS3.

De opgaven betekenen ook iets voor onze eigen bedrijfsprocessen, zoals het streven naar circulariteit in onze bouwplannen en HR-beleid dat gericht is op gezondheid.

Het jaar 2022 stond in het teken van inventariseren, verbinden en planvorming voor het aanbrengen van meer focus en aandacht op deze thema’s. Zo zijn er verschillende relatieavonden en interne inspiratiesessies georganiseerd op het gebied van de verschillende thema’s. In de planvorming is er bijvoorbeeld voor de gezonde en actieve samenleving een strategische agenda opgesteld, met behulp waarvan portfolio van onderzoek, onderwijs en innovatiewerkplaatsen (IWP’s) wordt ontwikkeld. Voor de digitale transformatie van de Hanzehogeschool werd een plan van aanpak opgeleverd.

Om invulling te geven aan die maatschappelijke opgaven én om goed in te kunnen spelen op veranderingen in de vraag naar onderwijs en onderzoek  zijn in het strategische beleidsplan drie ambities geformuleerd. Kort na afronding van het strategisch plan hebben we daar – mede vanwege de effecten van corona – een Ambitie 0 aan toegevoegd: de fitheid van onze organisatie.

Hieronder beschrijven we deze vier ambities en geven we een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in het afgelopen jaar.

Met verschillende grote organisaties in Noord-Nederland zijn we de afgelopen jaren een samenwerkingsverband aangegaan, vaak in de vorm van een bestuurlijk convenant. Hierin staat duurzame en structurele samenwerking op het gebied van onderwijs, onderzoek, innovatie en Leven Lang Ontwikkelen centraal. De verbonden organisaties hebben de overtuiging elkaar te vinden en te versterken op hun strategische doelstellingen. De samenwerking heeft ook nadrukkelijk tot doel impact te creëren op maatschappelijke uitdagingen in de noordelijke regio waarin we wonen en werken en de regio daarmee te versterken.

Een voorbeeld van de samenwerking is professionalisering. Onze hogeschool verzorgt onderwijs of opleidingen voor de medewerkers van een bepaalde organisatie, terwijl onze studenten en docenten daar ervaring in de praktijk opdoen. Andersom geven professionals van deze organisaties gastlessen of ze zijn als bijzonder lector aan de Hanzehogeschool verbonden. Een ander mooi voorbeeld van professionalisering is het gezamenlijk interprofessioneel werken en leren in leergemeenschappen. 

In nauwe samenwerking met deze partners ontwikkelen we verder de curricula van onze opleidingen. Daarnaast onderzoeken we gezamenlijk organisatievraagstukken en maatschappelijke vraagstukken en werken we aan innovatievragen, variërend van product- tot dienstenontwikkelingen. Hiervoor stellen we onze innovatiewerkplaatsen en de living labs bij de Centres of Expertise ter beschikking. Het strategisch thema Ondernemerschap wordt actief ondersteund via diverse financierings- en stimuleringsmaatregelen en activiteiten.

Bestuurlijke convenanten worden met regelmaat verlengd en geactualiseerd. Begin 2022 hadden we al bestuurlijke convenanten gesloten met Avebe, Cosis, DUO, Energy Valley Topclub, EY, Health I Port, Innovatie Cluster Drachten, Martini Ziekenhuis, Menzis, Rabobank Stad en Midden Groningen, Rabo Learning Centre, Revalidatie Friesland, Samenwerking Noord, SKSG, Univé Noord Nederland, Verslavingszorg Noord-Nederland (VNN) en ZINN. Gedurende 2022 is daar het convenant met VNO-NCW MKB Noord en ZuidOostZorg aan toegevoegd.

Onze hogeschool vormt samen met de gemeente Groningen, de provincie Groningen, de Rijksuniversiteit Groningen, het UMCG, het Martini Ziekenhuis en de regionale opleidingscentra het strategisch samenwerkingsverband Het Akkoord van Groningen. Hierin werken we vanuit een gemeenschappelijke visie en agenda aan het versterken en profileren van metropoolregio Groningen. We doen dit vanuit de overtuiging dat deze samenwerking positief is voor de continuïteit en concurrentiekracht van de eigen partnerorganisaties, voor de groei van het innovatieve bedrijfsleven en voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken in de stad en regio.

In 2022 is de strategische agenda geactualiseerd en gepresenteerd met als titel ‘Groningen, Metropoolregio 2022-2026’. Door het Akkoord van Groningen wordt de markt- en merkstrategie van Het Verhaal van Groningen mede vormgegeven.

De Akkoordpartners hebben ook de City Deal Kennis Maken ondertekend, van het landelijke Netwerk Kennissteden Nederland. De Akkoordpartners bereiden gezamenlijk de inhoudelijke bijdragen voor het grote investeringsprogramma Nationaal Programma Groningen voor. Verder is Het Akkoord de trekker van het Masterplan Campussen als onderdeel van de Strategische Actieagenda Groningen.

De noordelijke kennisinstellingen Rijksuniversiteit Groningen, Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Van Hall Larenstein, NHL Stenden Hogeschool en het Universitair Medisch Centrum Groningen vormen samen het kennis- en innovatienetwerk in Noord-Nederland. Vanaf eind 2022 is het mbo vertegenwoordigd via de voorzitter van het College van Bestuur van Noorderpoort. De samenwerking staat voor human capital, onderzoek en innovatie om daarmee de brede welvaart in Noord-Nederland en Noordwest-Duitsland te bevorderen. De regionale innovatiestrategie (RIS3) van Noord-Nederland is het uitgangspunt voor het netwerk.

De mbo- en hbo-kennisinstellingen in het Noorden zijn gestart met de ontwikkeling van een gezamenlijke agenda voor leven lang ontwikkelen, flexibilisering, innovatie en internationalisering. Met deze agenda wordt een bijdrage geleverd aan de leefbaarheid, economische vitaliteit en brede welvaart in onze regio. De kennisinstellingen zijn: Hanzehogeschool Groningen, NHL Stenden, Van Hall Larenstein, Alfa College, Noorderpoort, Terra, ROC Menso Alting, Friesland College, ROC Friese Poort, Drenthe College en Aeres.

Het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) wordt gevormd door de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe en de vier noordelijke gemeenten Leeuwarden, Groningen, Assen en Emmen. Als stakeholder zijn we direct betrokken bij de voorbereiding en uitvoering van de nieuwe Noordelijke Innovatie Agenda, via deelname in de klankbordgroep RIS3. In 2022 zijn we direct betrokken bij de start van diverse fundingprogramma’s: Interreg EU, Interreg, EFRO en JTF.

Het noordelijk bedrijfsleven, de kennisinstellingen en de overheden zetten zich gezamenlijk in om de kansen die de noordelijke economie biedt, te benutten. Dit is uitgewerkt in de Noordelijke Innovatie Agenda. De organisatie bestaat uit Stuurgroep Economic Board, Uitvoeringstafel en een secretariaat/secretaris. In 2022 is opdracht gegeven aan een denktank om met een nieuwe opdracht te komen en de governance voor de komende jaren te verkennen.

In 2018 hebben we de Sustainable Development Goals (SDG's) omarmd. Onze hogeschool was een van de eerste hogescholen die het SDG-charter van SDG Nederland ondertekende. Inmiddels hebben alle hogescholen dat gedaan. De scholen zijn verenigd in een netwerk dat bestaat uit de Vereniging Hogescholen en SDG Nederland. Deze coalitie maakt gezamenlijk stappen om het hoger onderwijs te laten bijdragen aan de SDG's.

In 2019 hebben alle organisatieonderdelen van onze hogeschool de SDG’s opgenomen in hun jaarplan en in 2021 zijn de SDG’s ook verankerd in het strategisch beleidsplan.

Onze hogeschool zet zich langs drie sporen in voor duurzaamheid: organisatie, onderzoek en onderwijs. Wij zien het als onze opdracht om een voorbeeldrol te vervullen op het gebied van duurzaamheid. Een belangrijk ijkpunt hierin is de start van de GreenQuest en de start van het Green Team.

In de afgelopen jaren hebben we invulling gegeven aan de voorbeeldrol die wij ambiëren op het gebied van duurzaamheid. Als eerste onderwijsinstelling in Nederland zijn we gestart met de GreenQuest. Dat is een zoektocht naar groene innovaties om Nederland te helpen verduurzamen. 

Voor de periode tot 2025 hebben we vier doelstellingen geformuleerd.

De Opleiding Vastgoed & Makelaardij (V&M) heeft het landelijk erkende driesterrenkeurmerk Duurzaam Hoger Onderwijs ontvangen. Dat betekent dat duurzaamheid in al zijn facetten terugkomt in de opleiding, opdrachten, stages en afstudeerprojecten. V&M is de enige vastgoedopleiding in Nederland met dit keurmerk.

Vanuit de wens om helder in kaart te brengen hoe duurzaamheid meer en effectief binnen het onderwijs geïntegreerd kan worden, hebben we in 2022 de handleiding ’Handreiking verankering SDG’s in het onderwijs’ geschreven. Hierin wordt op een praktisch en haalbare manier beschreven hoe de SDG’s te verankeren zijn in het onderwijs van al onze opleidingen.

In de Green HUB worden rolmodellen en ambassadeurs zichtbaar en aan elkaar verbonden. De Green HUB heeft een groot netwerk binnen en buiten onze hogeschool en werkt hierbij intensief samen met het Green Team. Dit is een team enthousiaste collega’s vanuit alle geledingen van de organisatie, die duurzaamheid binnen onze hogeschool aanjaagt. Zij inspireren, adviseren en verbinden collega’s, projecten en beleidsontwikkeling.

Ons sociaal ondernemerschap komt tot uiting in het creëren van afspraakbanen binnen de eigen organisatie en door het inzetten van sociale inkoop en benutting van Social Return on Investment (SROI) bij aanbestedingen en lopende opdrachten. In 2021 hebben we dit geborgd binnen het leveranciersmanagement. Bij elk inkooptraject wordt nu gezocht naar de best passende manier om social return te integreren in de gewenste dienstverlening. 

In 2022 is er een verbreding geweest en zijn er ook hogeschoolbrede afspraken gemaakt tussen leveranciersmanagement en HR. We werken aan het beter inzichtelijk maken hoeveel social return er binnen de Hanzehogeschool plaatsvindt.

Duurzaamheid is een van de strategische thema’s waaraan in elk inkoopproces aandacht wordt besteed. Bij elk inkoopproces wordt in de aanbesteding duurzaamheid op maat ingepast in de eisen of aanvullende wensen. Daarnaast is duurzaamheid steeds vaker een gunningscriterium. Dat is in het afgelopen jaar bijvoorbeeld gebeurd bij de gezamenlijke inkoop van energie (gas en elektra), werkstations, kerstpakketten en plaagdierpreventie. 

Ook is onze hogeschool aangesloten bij Electronics Watch (EW). Deze organisatie maakt zich sterk voor arbeidsvoorwaarden en mensenrechten van werknemers in de toeleveringsketen van gecontracteerde leveranciers. In aanbestedingen eisen we dat leveranciers inzicht geven in de toeleveringsketen en dat de controleurs van EW toegang krijgen tot de betrokken fabrieken. Daarnaast wegen in de aanbesteding energieverbruik en het innemen en recyclen van afgeschreven apparatuur sterk mee.

Onderdeel van onze duurzame ambitie is de transitie naar zo veel mogelijk emissievrij vervoer. Daarbij sluiten we aan bij de ambitie van de Campusorganisatie: in 2030 een autoluwe Campus. Hierbij werken we samen met de Rijksuniversiteit, gemeente en provincie Groningen en Bedrijvenvereniging Groningen-West. Campus Groningen streeft naar een gastvrije, veilige en bereikbare campus. Een groene en parkachtige plek die CO2-neutraal is, met uitsluitend emissievrij vervoer. 

Om hieraan een bijdrage te leveren, zijn we in 2022 gestart met het (her)formuleren van ons mobiliteitsbeleid. In 2023 moet dit zijn weerslag krijgen in een vastgesteld mobiliteitsbeleid. Verder zijn er in 2022 meerdere acties gehouden om duurzame mobiliteit onder medewerkers en studenten te stimuleren. Zo hebben we studenten en medewerkers gestimuleerd minder of anders te reizen rond de periode in het voorjaar dat de stad minder goed per auto bereikbaar was (‘Operatie Julianaplein’). In mei deed onze hogeschool mee aan de ‘Fiets-naar-je-werk-dag’. In oktober hebben we de ‘fossielvrije week’ onder de aandacht gebracht, evenals aantrekkelijke probeeracties in het OV. Ten slotte hebben we de vervanging en uitbreiding voorbereid van laadpalen voor elektrische auto’s rondom onze gebouwen. Op korte termijn wordt deze vervanging en uitbreiding ook daadwerkelijk gerealiseerd.

Het Hanze Centre for Development Cooperation (HCDC) is het expertisecentrum van onze hogeschool op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Het centrum draagt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van ons strategisch plan ontwikkelingssamenwerking.

In 2022 coördineerde het expertisecentrum vijf extern gefinancierde ontwikkelingsprojecten in Tanzania, Kenia en Uganda. Bij alle projecten staat de ontwikkeling van nieuwe studieprogramma’s centraal. Dit wordt gecombineerd met intensieve trainingen voor docenten en de ontwikkeling van praktijkruimtes voor vaardigheidstrainingen.

Daarnaast verwelkomde onze hogeschool in totaal negen studenten van haar strategische partners Uganda Christian University en University of Dar es Salaam. De studenten namen deel aan een van de Engelstalige minoren van de hogeschool en ontvingen daarvoor een beurs van het Erasmus+-programma. Daarnaast ontvingen zeven docenten een beurs voor het verzorgen van gastcolleges bij onze hogeschool.

De Hanze East Africa Hub ondersteunt Nederlandse bedrijven in Oost-Afrika bij het zoeken naar innovatieve oplossingen voor (interdisciplinaire) vraagstukken. De onderzoeksprojecten worden uitgevoerd door studenten en onderzoekers van onze hogeschool, in samenwerking met docenten en onderzoekers van onze partnerinstellingen in Oost-Afrika.

In 2022 ging de Hub van start met de implementatie van maar liefst zeven projecten. Studenten van verschillende schools werkten, veelal samen met studenten van partnerinstellingen, aan vraagstukken van Nederlandse bedrijven op het gebied van biogas, sensoren, insecten, landbouwcoöperaties en interculturele communicatie. Ondertussen worden er al weer volop projecten geworven voor 2023.

De Hanze East Africa Hub ondersteunt Nederlandse bedrijven in Oost-Afrika bij het zoeken naar innovatieve oplossingen voor (interdisciplinaire) vraagstukken. De onderzoeksprojecten worden uitgevoerd door studenten en onderzoekers van onze hogeschool, in samenwerking met docenten en onderzoekers van onze partnerinstellingen in Oost-Afrika.

In 2022 ging de Hub van start met de implementatie van maar liefst zeven projecten. Studenten van verschillende schools werkten, veelal samen met studenten van partnerinstellingen, aan vraagstukken van Nederlandse bedrijven op het gebied van biogas, sensoren, insecten, landbouwcoöperaties en interculturele communicatie. Ondertussen worden er al weer volop projecten geworven voor 2023.

Het Grotius Programma biedt sinds 2014 een programma aan voor vluchtelingen (statushouders) in het hoger onderwijs. Het programma helpt deelnemers met het maken van de juiste studiekeuze en biedt een traject ter voorbereiding van studeren in het hoger onderwijs. De aansluiting met het hoger onderwijs is soms lastig, onder andere omdat specifieke (studie)vaardigheden veelal minder bekend zijn in het land van herkomst. Het geheel Nederlandstalige programma besteedt hier aandacht aan in de vorm van lessen en projecten.

Het programma kan worden aangeboden dankzij financiering door het College van Bestuur, nauwe samenwerking met het UAF, de noordelijke onderwijsinstellingen en de vrijwillige inzet van medewerkers en studenten.

In 2022 heeft een groep van 11 deelnemers zes maanden gewerkt aan essentiële studievaardigheden, zoals leren reflecteren, samenwerken, presenteren en het maken van een portfolio, hun persoonlijke ontwikkeling en studiekeuze. Als resultaat hiervan hebben de meesten de overstap kunnen maken naar vervolgonderwijs in mbo, hbo (bachelor/master), wo of werken-lerentrajecten. 

Nadat in het eerste blok een aantal weken online onderwijs nodig was, kon gelukkig het tweede blok, met daarin de voorbereiding en uitvoering van het project, geheel op onze hogeschool plaatsvinden. Het minisymposium ‘Werelden om te delen: wat betekent inclusiviteit voor jou?’ bood een programma van inspirerende sprekers en workshops door de deelnemers aan het Grotius Programma. De opbrengsten van het symposium zijn geschonken aan Vluchtelingenwerk Nederland. Een impressie van dit evenement is te vinden op de webpagina’s over het Grotius Programma en I-belong.