08 Kwaliteitsafspraken

De centrale medezeggenschap, de HMR, is steeds als volwaardig gesprekspartner betrokken geweest in het hele proces van de KA. In de zesjarige looptijd hebben er wisselingen plaatsgevonden in de bemensing van de HMR en de bestuurssamenstelling. Ondanks wisselingen is er voortdurend sprake geweest van een goede samenwerking met en een goede overdracht naar nieuwe medewerkers en studenten in de medezeggenschap. 

De HMR is structureel gefaciliteerd geweest door tijdige en complete voeding met documenten en informatie, toelichting en ondersteuning vanuit de strategiegroep bestaande uit de projectleider en de vertegenwoordiger van het College van Bestuur, zodat er op een constructieve wijze is samengewerkt aan de kwaliteitsafspraken om tot werkelijke verbeteringen in het onderwijs te komen. In de bijstellingen van het plan is steeds samen met de medezeggenschap naar de best mogelijke invulling gezocht en zijn via de medezeggenschap suggesties van de achterban meegenomen.

Ook de Raad van Toezicht is vanuit zijn toezichthoudende taak betrokken geweest bij de totstandkoming van de kwaliteitsafspraken. Via de managementrapportages in het kader van de reguliere plan- en controlcyclus zijn zowel de HMR, de deelraden als de Raad van Toezicht op de hoogte gehouden van de voortgang van de kwaliteitsafspraken.

Het bestedingsplan voor de periode 2020-2024 is op 7 mei 2020 goedgekeurd door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In het studiejaar 2019/20 zijn we gestart met de afgesproken investeringen op de drie thema’s: meer en betere begeleiding van studenten, verdere professionalisering van docenten (docentkwaliteit), passende en goede onderwijsfaciliteiten.

Deze thema’s zijn in lijn met onze missie en visie. Binnen de thema’s zijn in totaal 23 maatregelen bepaald. Vijf maatregelen komen voort uit de structurele voorinvesteringen die we op verzoek van de minister van OCW al hebben gedaan in de jaren 2015-2017 en die doorlopen naar de toekomst. De overige 18 maatregelen waren nieuw per 2019.

De investering startte in 2019 met een bedrag van 7,2 miljoen euro. Dit bedrag liep op tot het oorspronkelijke bedrag van 21,5 miljoen euro in 2024. Jaarlijks werd het bedrag bijgesteld op grond van loon- en prijscompensatie en studentenontwikkeling. Voor 2024 konden we rekenen op een bedrag van 26,1 miljoen euro.

De tabel hieronder toont het totale financiële overzicht van de kwaliteitsafspraken.

Ieder jaar stellen de organisatieonderdelen hun jaarplan op. In dat plan geven ze concrete invulling aan de kwaliteitsafspraken van dat jaar. De schools leggen hun jaarplan ter instemming voor aan de medezeggenschapsdeelraden.

Op basis van de jaarplannen van de afzonderlijke organisatieonderdelen stelden we elk jaar van de kwaliteitsafspraken het jaarplan voor de gehele Hanze en de begroting op. Voor het begrotingsjaar 2024 en 2025 is het omgedraaid. Voor die jaren is eerst een tweejaarsplan en begroting gemaakt en vervolgens hebben de onderdelen op basis van dit jaarplan hun eigen jaarplan gemaakt. Daarin maken we ook zichtbaar hoe het beschikbare budget voor de kwaliteitsafspraken voor dat jaar wordt ingezet. De centrale medezeggenschapsraad (HMR) heeft instemmingsrecht op de begroting en de HMR is vooraf betrokken geweest. De Raad van Toezicht keurt de begroting goed.

Om de implementatie van de kwaliteitsafspraken te borgen en de resultaten te monitoren, is er een trekkersgroep van medewerkers uit diensten en schools samengesteld. De resultaten werden voorgelegd aan de strategiegroep waarin een aantal leden van HMR vertegenwoordigd is, zowel studenten als medewerkers. Zo zijn studenten en medewerkers van de medezeggenschap ook nauw betrokken geweest bij nieuwe voorstellen voor de invulling van de kwaliteitsgelden. Via de commissie Onderwijs van de HMR en de HMR zelf is er steeds contact geweest en voor alle stappen en wijzigingen is iedere keer een zorgvuldig pad van tijdige toelichting, bespreking en instemmingsverzoek gelopen.

De uitvoering van de kwaliteitsafspraken volgen we via onze managementrapportages, die zowel voor de gehele hogeschool als voor elk onderdeel elke vier maanden worden opgesteld. De schools bespreken hun managementrapportage met hun eigen deelraad. Het College van Bestuur heeft de managementrapportages steeds besproken met de HMR en de Raad van Toezicht. In deze rapportages keken we naast de inhoudelijke voortgang ook naar de financiële uitputting van de kwaliteitsgelden. Gelden die in een boekjaar nog niet besteed waren, werden gereserveerd voor besteding in de komende jaren. De nu nog niet bestede gelden besteden we de komende jaren  zorgvuldig aan de gekozen doelen  in lijn met de strategie van de Hanze op het gebied van kwaliteit van onderwijs en in nauwe afstemming met de HMR.

De HMR reflecteert jaarlijks op de kwaliteitsafspraken evenals de Raad van Toezicht.

We zetten een brede mix aan communicatiemiddelen in om studenten en medewerkers van onze hogeschool te informeren over de voortgang. In 2024 zijn veel inspirerende voorbeelden van resultaten opgetekend en gedeeld via intranet met alle medewerkers en studenten. In 2025 verschijnt een magazine met gebundelde verhalen die de impact van de kwaliteitsafspraken weergeeft gericht op interne en externe doelgroepen.

De Hogeschool Medezeggenschapsraad (HMR) is nauw betrokken bij de totstandkoming, monitoring en bijstelling van de Kwaliteitsafspraken. De voortgang wordt via managementrapportages gedeeld met de gehele raad en indien nodig besproken met de strategiegroep, bestaande uit een afvaardiging van studenten en personeel. De directeuren bespreken de voortgang van de Kwaliteitsafspraken in hun eigen school met de deelraden. We constateren hierbij dat de betrokkenheid van een aantal deelraden bij de uitvoering van de Kwaliteitsafspraken groter had kunnen zijn. Verder worden de nieuwe leden van onze raad en de voorzitters van de deelraden jaarlijks bijgepraat over het plan Kwaliteitsafspraken en de voortgang. De HMR heeft specifiek in de voorzittersoverleggen aandacht gevraagd voor stand van zaken en voortgang Kwaliteitsafspraken. Daaruit is gebleken dat er verschillen zijn in de manier waarop dit punt in de deelraden aan de orde komt. Dit blijkt ook uit gesprekken van HMR-leden met schools en instituten. 

We constateren dat een aantal maatregelen goede voortgang en impact hebben laten zien. Het is goed om te zien dat studenten de studentbegeleiding en de kwaliteit van docenten hoger waarderen dan in de periode voorafgaande aan de uitvoering van de Kwaliteitsafspraken. Maar we zien ook dat vanwege corona de uitvoering van enkele maatregelen achterbleef bij de planning. Hierdoor wordt een deel van het budget niet besteed. Binnen de strategiegroep is afgesproken dat het resterende geld wel beschikbaar blijft voor uitvoering van de Kwaliteitsafspraken, zodat de doelstellingen in de komende jaren gehaald kunnen worden. Met het college is besproken dat de beoogde besteding de komende jaren zal plaatsvinden, op basis van het bestedingsplan, onder instemming van de medezeggenschap. Op deze wijze is geborgd dat de gelden worden besteed aan de doelstellingen uit het oorspronkelijke plan. In 2023 heeft een herijking plaatsgevonden zodat overgebleven gelden in 2024 goed besteed kunnen worden conform de kwaliteitsafspraken. Met extra beschikbare kwaliteitsgelden in 2024 werd extra geïnvesteerd in:

• Onderzoek naar studentenwelzijn
• Psychische ondersteuning
• Uitvoering meerjarenplan Diversiteit & Inclusie
• Uitrollen visie studentenwelzijn
• Extra docenturen voor schools

De HMR is nauw betrokken geweest bij de herijking van de Kwaliteitsafspraken en heeft waardering voor het proces waarmee dit tot stand gekomen is; er is breed input vergaard in de organisatie en de HMR heeft in een vroeg stadium input kunnen leveren. De investering vanuit de kwaliteitsgelden aan de ontwikkeling van leergemeenschappen en studentenwelzijn juicht de HMR dan ook toe, echter wel met de opmerking dat medezeggenschap ook steeds betrokken dient te worden bij de vraag hoe we dit dan doen. In goede samenspraak is besloten om kaders voor leergemeenschappen te ontwikkelen. Verder zien we dat de focus vooral ligt op het halen van de kwantitatieve doelen, zoals ze in het plan Kwaliteitsafspraken Hanzehogeschool van 2019 vermeld staan. We hebben erop aangedrongen dat bij bepaalde maatregelen ook de kwalitatieve effecten van de maatregelen onderzocht worden, zodat we van elkaar kunnen leren. Dit gold in het bijzonder voor maatregel 1.2 ‘tijd en ruimte voor studentbegeleiders’. Het onderzoeksrapport hiervan is in 2024 verschenen. 

We merken dat studenten en docenten graag willen weten welke resultaten behaald zijn met de Kwaliteitsafspraken. De communicatie richting de organisatie was in eerdere jaren nog wat mager en kon worden verbeterd. Door een vaste communicatiemedewerker aan te stellen zijn er in 2024 veel verhalen verschenen op intranet die gebundeld worden in een magazine. Dit geeft een mooi beeld van de resultaten die bereikt zijn met kwaliteitsgelden. Toch blijft het een punt van aandacht om de student daadwerkelijk te bereiken. De raad is steeds alert geweest op de concrete invulling van de communicatie met de organisatie en hoopt dat er in de toekomst veel aandacht zal blijven voor het communiceren van (onderwijs)ontwikkelingen en het bereiken en betrekken van studenten hierbij.

Het totaal overziend zijn we als HMR tevreden over de betrokkenheid bij de uitvoering van de Kwaliteitsafspraken. Gedurende de uitvoeringsperiode hebben we een aantal verbeterpunten aangedragen, zoals de betrokkenheid van deelraden en de communicatie over wat de Kwaliteitsafspraken ons gebracht heeft. We zien dat deze aspecten jaarlijks goed zijn opgepakt en vertrouwen erop dat dit een positieve uitwerking zal hebben in het tijdperk na de Kwaliteitsafspraken. 

Om de kwaliteitsafspraken te behalen, hebben we verschillende maatregelen ingezet. Enkele hiervan zijn al in september 2019 van start gegaan, maar de meeste zijn vanaf september 2020 in gang gezet.

Bij een groot aantal maatregelen is de voortgang conform plan verlopen. Er zijn echter ook maatregelen die door de coronapandemie vertraging hebben opgelopen. Het budget dat resteerde, werd steeds meegenomen naar de komende periode. Hieronder geven we op hoofdlijnen weer wat de resultaten zijn op de drie thema’s. Per maatregel gaan we in op de bereikte resultaten en hoe deze zich verhouden tot de doelen in het plan.

De maatregelen bij het thema Studentbegeleiding en -welzijn zijn volledig uitgevoerd en er is een ruim aanbod ontwikkeld ten behoeve van de studentbegeleiders en de studenten. Er is een professionaliseringsslag geweest en veel studenten hebben er gebruik van gemaakt. 

Ontwikkeling van studentbegeleiders: De ontwikkeling van de professionaliseringsonderdelen van studentbegeleiders is succesvol gedaan, er zijn trainingen ontwikkeld en aangeboden aan studentbegeleiders van alle opleidingen. Studentbegeleiders zijn goed gefaciliteerd en de beschikbare uren voor ontwikkeling zijn verdubbeld van 16 naar 32 uur. 
Meer tijd en ruimte voor studentbegeleiders: er zijn veel initiatieven ontstaan bij verschillende opleidingen en studentbegeleiders hebben meer persoonlijke aandacht kunnen geven aan studenten. Studentbegeleiding en -welzijn is stevig verankerd in de organisatie als aandachtsgebied.

Studentpsychologen: er zijn inmiddels vijf psychologen beschikbaar voor studenten. Zij doen individuele gesprekken en groepsbegeleidingen en er wordt veel gebruik van gemaakt door studenten.

Aanbod en profilering Hanze Student Support: er zijn veel deelnemers geweest voor het aanbod cursussen en veel studenten hebben een of meerdere e-modules gevolgd.
Diversiteit en Inclusie: de uitvoering van dit plan is in volle gang en wordt afgerond in 2025 en daarna ingebed in de staande organisatie. Met ingang van 2023 is besloten ook middelen vrij te maken voor het thema Diversiteit & Inclusie. Als doel is gesteld: via olievlekwerking bevorderen van een cultuurverandering ten aanzien van Diversiteit & Inclusie met focus op Onderwijsontwikkeling, Awareness, vaardigheid en Sociale veiligheid. 
Voorinvesteringen op stage- en afstudeerbegeleiding en verhogen onderwijsintensiteit zijn voortgezet.

De maatregelen bij het thema ‘ontwikkeling van medewerkers’ zijn gedurende de Kwaliteitsgelden-jaren effectief gebleken. 

Ruimte voor ontwikkeling medewerkers: Deze maatregel bestond uit een tweetal onderdelen. Ten eerste is gedurende de kwaliteitsgelden periode de leergang BDB (Basis Didactische Bekwaamheid) centraal bekostigd. Hieronder vielen zowel het doorontwikkelen van de inhoud, het verzorgen van de leergang als het deelnemen aan de leergang. Ten tweede is er met deze maatregel aandacht geweest voor het ontwikkelen van een stramien omtrent het opzetten van professionaliseringsplannen, het daadwerkelijk jaarlijks opstellen van een professionaliseringplan als het financieren van de uitvoering ervan. 

Docenten in de praktijk: Gedurende de coronajaren bleek het moeilijk invulling te geven aan deze maatregel. Daarna verliep dat vloeiender en zijn Schools er veelal goed in geslaagd docenten in het werkveld mee te laten draaien. Inmiddels is het een logischer stap om meer buiten de organisatie aansluiting te vinden, een ontwikkeling die in lijn is met het leren in leergemeenschappen waarin onderwijs, onderzoek en werkveld elkaar treffen.

Taakreductie: de 20% taakreductie voor nieuwe docent-onderzoekers is een groot succes gebleken waar gretig gebruik van gemaakt is. Ook dit is geborgd door middelen vanuit de lumpsum ook na 2024 rechtstreeks bij de Schools te alloceren.

PL Academy: De PL Academy is binnen de Hanze het platform voor leren en ontwikkelen. Het thema Ontwikkelen heeft binnen de Hanze gedurende de looptijd van de kwaliteitsgelden een boost en daarmee een wat andere positionering gekregen. Al met al is het aantal ontwikkelmogelijkheden binnen de PL Academy toegenomen en meer toegespitst op het ondersteunend zijn aan de doelen van de kwaliteitsafspraken.

Interdisciplinair samenwerken: de gelden zijn besteed en praktisch geheel uitgenut. De maatregelen hebben geleid tot meer samenwerking en tot toepasbare resultaten.
Succesfactoren leergemeenschappen: de gelden zijn besteed en praktisch geheel uitgenut. De maatregelen hebben geleid tot meer samenwerking en tot toepasbare resultaten.
Verhoging docentkwaliteit: Het werken aan het verhogen van docentkwaliteit is gedurende de looptijd van de kwaliteitsafspraken verschoven van het nemen van afscheid van collega's die binnen het onderwijs niet goed op hun plek zaten, naar het investeren aan de voorkant in het ontwikkelen van collega's. Zo is er extra formatie bekostigd om deelname aan professionaliseringsactiviteiten in tijd beter te faciliteren.

Voorinvestering verbinding onderwijs en onderzoek via kenniscentra: om impact van onderzoek op onderwijs te realiseren is de voorinvestering vanaf studiejaar 2020/21 gecontinueerd. Het aantal studenten dat in aanraking komt met de speerpunten van onze hogeschool en met onderzoek in innovatiewerkplaatsen is in de periode t/m 2024 toegenomen.

De maatregelen bij het thema goede en passende faciliteiten hebben veel opgeleverd:

Flexibele werkplekken: Op verschillende plekken binnen de Hanze zijn flexibele werkplekken gerealiseerd op basis van het concept 'de Vitale Hanze Werkomgeving'. Hierin staat de medewerker centraal. Het geeft de medewerker, binnen bepaalde grenzen, de ruimte en vrijheid om te bepalen hoe, waar, wanneer, waarmee en met wie hij samenwerkt.

Stroompunten: We hebben extra stroompunten gerealiseerd in elk gebouw.

Webroombooking: De functionaliteit van webroombooking is aangepast en er zijn meer ruimtes boekbaar gemaakt. Hierdoor is het voor studenten eenvoudiger geworden om ruimtes te reserveren.

Stiltewerkplekken: In tentamenperiodes is het aantal stiltewerkplekken uitgebreid met 500 extra plekken. Ook is er een pilot gedraaid met sensoren in de reguliere stilteruimte in de Mediatheek, die signaleren of een plek bezet is.

Leren in ontmoeting: Ruimtes die in bepaalde gebouwen vrij zijn gekomen als gevolg van verhuisbewegingen, zijn ingericht voor ‘leren in ontmoeting’ en projectmatig werken. Ook zijn er in meerdere gebouwen investeringen gedaan in visuals en beplanting om er een prettigere werk- en studeeromgeving van te maken.

Aanpassen practicaruimtes: Er zijn meerdere praktijkruimtes t.b.v. onderwijs gerealiseerd of aangepast.

Maakplaats techniek en beheer bestaande werkplaatsen: Er zijn generieke labs/werkplaatsen ten behoeve van studenten van de technische opleidingen verbouwd en ingericht en het beheer voor de bestaande labs is uitgebreid.

State-of-art andere domeinen: Er hebben aanvullende investeringen plaatsgevonden in de faciliteiten van opleidingen buiten het technisch domein. Zo zijn bij het Prins Claus Conservatorium twee slagwerkruimtes met tussenliggende verkeersruimte, samengevoegd tot een nieuwe slagwerkruimte.

De inzet van de kwaliteitsgelden heeft ervoor gezorgd dat de Hanze de afgelopen jaren met een sterke focus aan een reeks van (onderwijs)kwaliteitsverbeteringen ten behoeve van zowel studenten, medewerkers als fysieke ruimte heeft kunnen werken. Verbeteringen die destijds in 2018 in samenspraak met alle betrokkenen zijn ontwikkeld zijn voortgezet in de periode vanaf 2019. Ook al zorgde de coronaperiode dat de voortgang niet op alle maatregelen even vlot is verlopen, toch kunnen we over het geheel van de drie thema's waar de gelden op zijn ingezet, concluderen dat er op al deze thema's grote inspanning is gepleegd en er zichtbare resultaten zijn bereikt.

Alle inspanningen en resultaten zijn steeds in een goede samenwerking en interactie met de HMR besproken, afgestemd en waar nodig bijgesteld.