Verslag
Voorwoord
Het jaar 2024 stond in het teken van zowel grote uitdagingen als veerkracht, waarbij de regiofunctie van de Hanze en de eerste voelbare gevolgen van de lang voorspelde krimp in het aantal studenten centraal stonden. Aangekondigde bezuinigingen in het onderwijs, een veranderend maatschappelijk en economisch landschap en wereldwijde onrust hadden hun weerslag op de Hanze. Daarbij is de rol van de Hanze in de regio – als verbindende factor en motor voor regionale ontwikkelingen – van essentieel belang bij het aangaan van deze uitdagingen. Voor het eerst in jaren worden de gevolgen van de lang voorspelde afname van het aantal studenten duidelijk zichtbaar, wat heeft geresulteerd in interventies op gebied van meerjarige betaalbaarheid binnen de Hanze.
De Raad van Toezicht wil daarom beginnen met een uitdrukkelijk woord van dank. Allereerst aan de studenten, die in een tijd van voortdurende veranderingen blijven werken aan hun toekomst en zich zowel academisch als persoonlijk ontwikkelen. Vervolgens aan de medewerkers, die dag in dag uit met toewijding bijdragen aan de kwaliteit van het onderwijs, het onderzoek en de sterke gemeenschapszin die de Hanze kenmerkt. Zonder hun inzet en bevlogenheid zou het niet mogelijk zijn om te blijven bouwen aan een toekomstbestendige hogeschool.
In 2024 stond de Hanze, net als veel andere instellingen in het hoger onderwijs, voor strategische keuzes in een periode van onzekerheid. De Raad van Toezicht heeft met betrokkenheid en verantwoordelijkheid toegezien op de beleidsontwikkeling en de uitvoering van de strategische agenda. In nauwe samenwerking met het College van Bestuur is kritisch gekeken naar de impact van de bezuinigingen en de structurele borging van onderwijskwaliteit. Daarbij lag de nadruk niet alleen op financiële houdbaarheid, maar ook op innovatie, inclusiviteit en de toekomstvisie van de hogeschool – mede versterkt door de regionale samenwerkingsverbanden die de Hanze als spil vervult.
Verder stond 2024 in het teken van de eerste contouren van de toekomstige inrichting van de Hanze. Dit om de kracht van de Hanze te versterken, waaronder de regionale functie.
Met vertrouwen kijkt de Raad van Toezicht vooruit naar 2025. Wij erkennen dat uitdagingen zoals de voortschrijdende digitalisering, de veranderende arbeidsmarkt en de groeiende maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van het hoger onderwijs ons ook in de toekomst zullen bezighouden. Tegelijkertijd zien wij deze ontwikkelingen als kansen om te blijven innoveren, om nog beter in te spelen op de behoeften van studenten en werkveldpartners en om als Hanze een leidende rol te spelen in zowel het regionale als nationale kennislandschap – geheel in lijn met het motto: 'Share your talent, move the world'.
Wij blijven ons inzetten voor een open dialoog met alle betrokkenen binnen en buiten de hogeschool en vertrouwen erop dat de Hanze haar koers met dezelfde bevlogenheid en daadkracht zal voortzetten.
Raad van Toezicht en commissies in 2024
Bij de start van kalenderjaar 2024 bestond de Raad uit zeven leden. Tot 1 mei 2024 was prof. dr. S. Schruijer lid en per 1 mei 2024 is mevrouw drs. C.Y. Sikkema formeel toegetreden tot de Raad van Toezicht.
Per 1 januari 2025 zullen mevrouw drs. D. Boonstra en de heer ir. J.J. Fennema aftreden als leden van de Raad van Toezicht na het bereiken van de maximale termijn van acht jaren. De Raad van Toezicht zal uit zijn midden een nieuwe voorzitter kiezen en daarnaast een nieuwe lid werven ter vervanging. De Raad van Toezicht kiest voor een samenstelling uit zes leden, zorgvuldig gekozen op basis van hun diverse achtergronden, vaardigheden en expertise. Deze diversiteit is essentieel om de toezichthoudende taak op een effectieve en evenwichtige manier uit te voeren. Bij de werving van een zesde lid zal aandacht worden besteed aan een evenwichtige vertegenwoordiging van verschillende disciplines, professionele ervaringen en perspectieven, zodat alle relevante aspecten van het toezicht grondig kunnen worden besproken en beoordeeld. Daarnaast wordt gestreefd naar een inclusieve samenstelling, waarbij ook rekening wordt gehouden met gender, cultuur en andere relevante diversiteitskenmerken.
De actuele samenstelling van de Raad en commissies is beschikbaar op de website: Raad van Toezicht | Hanze.
De leden van de Raad hebben zitting op persoonlijke titel en oefenen hun functie uit zonder last of ruggespraak, daarbij elke vorm van belangenverstrengeling vermijdend. Op geen van de leden van de Raad is de ’melding van strijdige belangen’ van toepassing. Er zijn naar het oordeel van de Raad geen transacties verricht waarbij tegenstrijdige belangen van leden van het College van Bestuur hebben gespeeld.
De gegevens over de bezoldiging van de Raad zijn opgenomen in de jaarrekening van dit jaarverslag.
Bijeenkomsten
In 2024 heeft de Raad van Toezicht vijf keer regulier vergaderd. Voorafgaand aan elke reguliere vergadering heeft de Raad een vooroverleg in de afwezigheid van het College van Bestuur. Op drie momenten is voorafgaand aan de vergaderingen een werkbezoek georganiseerd door het College van Bestuur. In 2024 vonden werkbezoeken plaats bij de Diensten van de Hanze, aan de initiatieven op het vlak van studentenwelzijn binnen de Hanze en bij de Hanze Educatie Academie.
De agenda van de vergaderingen van de RvT wordt grotendeels bepaald door de activiteiten en rapportages zoals die zijn opgenomen in het informatieprotocol en de bestuurlijke planning, zoals de resultaten van het werkbelevingsonderzoek, herontwerp van de PDCA-cyclus, 4-8-12 maands-managementrapportages, het financieel beleid, uitbreiding van het Hanze-portfolio met nieuwe opleidingen. In 2024 heeft de Raad van Toezicht goedkeuring verleend op voorstellen betreffende:
- de Regeling Kostenvergoeding CvB
- de Regeling Treasury Statuut
- beëindiging duale opleidingsvariant MBRT
- beëindiging master SBO, het MenO beleid
- het kwaliteitsbeleid
- het master Sectorplan en uitbreiding Hanze Portfolio met Master Managing Sustainability Transitions,
- de begroting van studiejaar 2024-2025
- het jaarverslag 2023
- de jaarrekening 2023
Verder heeft het College van Bestuur de Raad tijdens de reguliere vergaderingen geïnformeerd over de stand van zaken van strategische thema’s, zoals leiderschapsontwikkeling, meerjaren betaalbaarheid, landelijk aangekondigde bezuinigingen op het Hoger Onderwijs, Nij Begun en organisatie inrichting.
Overige bijeenkomsten en informatie
Naast de werkbezoeken in het kader van het onderwijs en onderzoek is Raad van Toezicht aanwezig geweest bij evenementen zoals de opening van het hogeschooljaar in september 2024, het eindejaarsdiner in december 2024, muziekconcerten van het Prins Claus Conservatorium en bij verschillende lectorinstallaties.
Zelfevaluatie
In oktober 2024 heeft een zelfevaluatiesessie plaats van de Raad van Toezicht onder externe begeleiding. Deze sessie richtte zich op het functioneren van de RvT als collectief en van de individuele leden.
Doelen van de sessie
De zelfevaluatie had twee hoofddoelen:
- RvT-only sessie: Evaluatie van het functioneren van de RvT, zowel als collectief als individueel, en het vaststellen van verbeterpunten in lijn met de eigenheid van de Hanze en de principes van goed bestuur, zoals vastgelegd in de hbo-Branchecode Goed bestuur.
- RvT en CvB-sessie: Analyse van de samenwerking tussen de RvT en het CvB, met nadruk op wederzijdse verwachtingen en afstemming.
De sessie droeg bij aan bewustwording en professionalisering binnen de RvT en legde een goede basis voor verdere verbeteringen in governance en samenwerking.
Branche code
De Raad van Toezicht hanteert de Branchecode Goed Bestuur vanuit de Vereniging Hogescholen.
Risicomanagement en publieke middelen
De rapportagevorm en -inhoud op risico’s is ten opzichte van 2024 opnieuw verbeterd in de 4-, 8- en 12-maandsrapportage. Dit geeft de Raad inzicht in de rechtmatige verwerving, en doelmatige en rechtmatige besteding van publieke middelen. In het bijzonder heeft de Raad aandacht besteedt aan de sturing op de gemaakte analyses in de rapportages en dit zal ook in 2025 een agendapunt blijven.
Aanwijzen accountant
In 2022 heeft de Raad vanuit een aanbestedingsprocedure een nieuwe accountantsdienst aangesteld, namelijk PriceWaterhouseCoopers BV. per 1 juli 2023.
Terugblik op 2024 van de commissies
Remuneratiecommissie
De remuneratiecommissie heeft in overeenstemming met de Hanze HR-cyclus zowel in het voor- als najaar een gesprek gevoerd met de bestuurders en gereflecteerd op het functioneren van het bestuur, en op de voortgang van de strategie-uitvoering in relatie tot de ontwikkeling van de organisatie.
Ook is de beloning van de bestuurders aan de orde geweest en vastgesteld. Deze voldoet, evenals in de voorgaande jaren, aan de Wet Normering Topinkomens.
In verband met ziekte en daarmee de tijdelijke afwezigheid van bestuurslid Petra Smeets had de Raad van Toezicht besloten om dhr. H.W.J. (Hans) Jansen met ingang van 1 december 2023 voor de duur van zes maanden te benoemen als interim functionaris van het College van Bestuur van de Hanze. De heer Jansen heeft de interim bestuurdersfunctie niet-statutair vervuld. Petra Smeets heeft per 1 juni 2024 haar taken weer volledig opgepakt.
Commissie Onderwijs en Onderzoek
- De commissie Onderwijs en Onderzoek kwam in 2024 vijfmaal bijeen en heeft in een constructieve en betrokken sfeer gereflecteerd op de volgende thema’s: Hanze tweejaarplan, Succesbepalende factoren over studenten
- Kwaliteitsbeleid
- Hanze portfolio
- Evaluaties lectoraten
- Accreditaties & visitaties
- Studentenwelzijn
- NSE
- ITK
- Financiële rapportages – deel O&O, kwaliteitsafspraken en besteding resterende middelen bestuursakkoord onderzoek
- Impactindicatoren van onderzoek
- Hanze Leerconcept
- BSA, PSA
Auditcommissie
De Auditcommissie kwam in 2024 vijfmaal bijeen en heeft onder meer stilgestaan bij:
- Financiële rapportages
- Studentenprognose
- Statusupdate SURF Audit Informatiebeveiliging januari 2024
- Integraal Kostprijs Systematiek
- Jaarrekening/jaarverslag en bijbehorend accountantsverslag
- Meerjarige betaalbaarheid
- Stand van zaken rondom Treasury & Regeling Treasurystatuut Hanze
- Fiscaal Statuut
- Evaluatie kwaliteitsafspraken en vervolg 2025
- Huisvestingratio
- Portefeuilleplan
- Opvolging beheersmaatregelen audit
- Kaderbrief 2025-2026
- Controleplan 2024
- Managementletter
- Hanze begroting 2025 en meerjarenbegroting
- Kader Risicomanagement
De Raad kijkt met veel plezier terug op de samenwerking met de leden van het College van Bestuur en spreekt zijn waardering uit voor de inzet en resultaten die in 2024 zijn behaald.
Groningen, 24 februari 2025
Namens de Raad van Toezicht, de heer Y. Tewelde, voorzitter
Samenstelling Raad van Toezicht
| Naam: | Drs. D. Boonstra |
|---|---|
| M/V: | V |
| Leeftijd: | 65 jaar |
| Hoofdfunctie: | Algemeen directeur N.V. NOM |
| Eerste benoeming RvT: | 01-01-2017 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | remuneratiecommissie |
| Relevante nevenfuncties: | Voorzitter Raad van Commissarissen Kabelnoord |
| Naam: | Ir. J.J. Fennema |
|---|---|
| M/V: | M |
| Leeftijd: | 60 jaar |
| Hoofdfunctie: | CEO en voorzitter Raad van Bestuur N.V. Nederlandse Gasunie (tot november 2023) |
| Eerste benoeming RvT: | 01-01-2017 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | auditcommissie |
| Relevante nevenfuncties: | Lid Raad van Commissarissen Windpark Fryslân Holding |
| Lid Raad van Commissarissen Enrichment Technology Nederland BV |
| Naam: | Prof. dr. S.G.L. Schruijer (tot 1-5-2024) |
|---|---|
| M/V: | V |
| Leeftijd: | 64 jaar |
| Functies: | Directeur Professional Development International BV |
| Hoogleraar Organisatiewetenschap, Universiteit Utrecht | |
| Eerste benoeming RvT: | 01-05-2016 |
| Herbenoemd RvT: | 01-05-2020 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | commissie O&O |
| Relevante nevenfuncties: | Voorzitter programmacommissie Actie-onderzoek en innovatieve zorg ZonMW |
| Naam: | Y. Tewelde, MScBA |
|---|---|
| M/V: | M |
| Leeftijd: | 52 jaar |
| Hoofdfunctie: | Voorzitter Raad van Bestuur Vanboeijen |
| Eerste benoeming RvT: | 01-01-2019 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | remuneratiecommissie |
| Relevante nevenfuncties: | Voorzitter raad van commissarissen woningcorporatie Wold & Waard |
| Bestuurslid Stichting Ondernemersfonds Assen |
| Naam: | Drs. R.B. Reekers |
|---|---|
| M/V: | M |
| Leeftijd: | 53 jaar |
| Hoofdfunctie: | Eigenaar ConnectoRR BV |
| Eerste benoeming RvT: | 01-01-2019 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | auditcommissie |
| Relevante nevenfuncties: | Lid RvT en lid auditcommissie Verslavingszorg Noord Nederland |
| Voorzitter RvT Merelfoundation Leiden | |
| Lid Innovatie & Adviescommissie Goed Toezicht | |
| Lid Werkgroep Duurzaamheid Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in Zorg en Welzijn (NVTZ) |
| Naam: | dr. B.N. Petkova |
|---|---|
| M/V: | V |
| Leeftijd: | 44 jaar |
| Hoofdfunctie: | Director Digital Value Chain Management Johnson & Johnson |
| Eerste benoeming RvT: | 01-09-2023 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | auditcommissie |
| Relevante nevenfuncties: | - |
| Naam: | prof. dr. C. Wijmenga |
|---|---|
| M/V: | V |
| Leeftijd: | 61 jaar |
| Hoofdfunctie: | Lodewijk Sandkuijl Hoogleraar UMCG en RUG |
| Eerste benoeming RvT: | 01-09-2023 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | commissie O&O |
| Relevante nevenfuncties: | Raadslid AWTI (Adviesraad Wetenschap, Technologie en Innovatie) |
| Lid Raad van Toezicht Stichting AiNed | |
| Lid Raad van Toezicht Universiteit Leiden | |
| Lid Stichting Nicolaas Mulerius Fonds | |
| Lid bestuur Koninklijk Natuurkundig Genootschap | |
| Lid Raad van Toezicht Waddenacademie | |
| Lid Raad van Commissarissen Ludwig Kliniek | |
| Lid Koninklijke Academie van Wetenschappen | |
| Lid Fryske Akademy | |
| Lid Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen | |
| Lid Academia Europaea | |
| Lid algemeen bestuur Capaciteitsorgaan | |
| Lid van de Wetenshappelijke Advies raad van Novo Nordisk Foundation Center for Basic Metabolic Research (CBMR), Universiteit van Kopenhagen | |
| Bestuurslid KNAW bestuur Domein Medische, Medisch-Biologische en Gezondheidswetenschappen (MMBG) | |
| Voorzitter NWO Permanente Commissie Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuur (PC-GWI) |
| Naam: | Dr. C.Y Sikkema (per 1-5-2024) |
|---|---|
| M/V: | V |
| Leeftijd: | 54 jaar |
| Hoofdfunctie: | Burgemeester gemeente Oldambt |
| Eerste benoeming RvT: | 01-05-2024 |
| Lidmaatschap kerncommissie: | commissie O&O |
| Relevante nevenfuncties: | Voorzitter Programmaraad Leergang Groningen |
| Ambassadeur Seksueel Geweld hoort nergens thuis Groningen | |
| Lid Commissie Professionalisering Nederlands Genootschap Burgemeesters | |
| Lid Raad van aanbeveling Stichting Leergeld | |
| Bestuurslid Discriminatie Meldpunt Groningen | |
| Bestuurslid Cultuurfonds BNG |